نکته‌های تفسیر نور

وحى چيست که از عظمت آن نزديک است آسمان‌ها بشکافد، آسمان‌هايى که طبقه طبقه هستند، «سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً» «1»* محکم هستند، «سَبْعاً شِداداً» «2» و در محکمى نمونه و ضرب المثل هستند. «أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها» «3» آسمان‌هايى که هزاران کهکشان در بردارند و هر کهکشان منظومه‌ها و هر منظومه کراتى که بعضى ميليون‌ها برابر زمين هستند و عقل و علم بشرى تاکنون به نزديک‌ترين آنها نيز احاطه پيدا نکرده است. اين است عظمت وحى. در سوره مبارکه مريم آمده است: «تَکادُ السَّماواتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ «1». ملک، 3. «2». نبأ، 12. «3». نازعات، 27. جلد 8 - صفحه 373 الْجِبالُ هَدًّا أَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمنِ وَلَداً» «1» مشرکان براى خداوند فرزندى مى‌پنداشتند، نزديک است به خاطر اين عقيده فاسد آسمان‌ها متلاشى شود. فرشتگان علاوه بر آنکه تدبير نظام هستى را بر عهده دارند، براى انسان‌ها نيز دعا مى‌کنند، فرشتگانى که هرگز معصيت نمى‌کنند «لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ» «2» براى افراد گناهکار دعا و استغفار مى‌کنند. آرى، پاکان بايد به فکر ديگران نيز باشند. البتّه استغفار فرشتگان پرتوى از لطف الهى بر بندگان است چون آنها جز دستور خدا کارى نمى‌کنند. بر اساس اين آيه فرشتگان براى تمام اهل زمين دعا مى‌کنند. «يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ» بر اساس آيه 7 سوره مبارکه غافر فرشتگان براى مؤمنان دعا مى‌کنند. «وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا» و جالب اينکه اين استغفار به شرطى کارآيى دارد که مؤمنان خود نيز استغفار کنند. «فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَ اتَّبَعُوا سَبِيلَکَ» در عفو خدا شک نکنيم. در جمله‌ «أَلا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ» چند نوع تأکيد آمده است. ( «أَلا»، «إِنَّ»، «هُوَ»، جمله اسميّه، قالب «غفور» به جاى «غافر» و الف و لام در «الْغَفُورُ») خداوند با مردم اتمام حجّت کرده است، وحى را سنّت خويش قرار داده و پيامبر را واسطه وحى، ولى مردم باز هم به سراغ ديگران مى‌روند. «مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ اللَّهُ» در قرآن و روايات معمولًا حمد و ستايش در کنار تسبيح مطرح است. «يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ»، «سبحان ربى الاعلى و بحمده»