برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 44)- آیا راه بازگشتی وجود دارد؟ در آیات گذشته سخن از ظالمان و بیدادگران و متجاوزان بود در اینجا به سر انجام کار این گروه و گوشههایی از مجازاتهای آنان اشاره میکند.
نخست آنها را از گمراهانی میشمرد که هیچ ولی و سرپرستی ندارند، میفرماید: «کسی را که خدا گمراه کند ولی و یاوری بعد از او نخواهد داشت» (وَ مَنْ یُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ وَلِیٍّ مِنْ بَعْدِهِ).
نه هدایت جنبه اجباری دارد، نه ضلالت، بلکه نتیجه مستقیم اعمال انسانهاست، گاه انسان کاری انجام میدهد که خدا توفیقش را از او سلب کرده و نور هدایت را از قلب او میگیرد، و او را در ظلمات گمراهی رها میسازد.
به هر حال این یکی از دردناکترین مجازاتهای این ظالمان است.
سپس میافزاید: «ظالمان را در روز قیامت میبینی که وقتی عذاب الهی را مشاهده میکنند (سخت پشیمان میشوند، و) میگویند: آیا راهی به سوی بازگشت (و جبران این بدبختیها) وجود دارد»؟! (وَ تَرَی الظَّالِمِینَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ یَقُولُونَ هَلْ إِلی مَرَدٍّ مِنْ سَبِیلٍ). ولی این تقاضا با پاسخ منفی رو برو خواهد شد.