تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ عَذابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ (65)
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ: پس اختلاف کردند جماعتى که فرق متعدده شدند بعد از حضرت عيسى مانند نسطوريه و ملکانيه و مرقوسيه و شمعونيه، مِنْ بَيْنِهِمْ:
از ميان آنهائى که امت عيسى عليه السلام بودند، يعنى آن احزاب از جمله کسانى بودند که آن حضرت بر آنها مبعوث بود، فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا: پس واى بر کسانى که ظلم کردند به سبب اختلاف احزاب، مِنْ عَذابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ: از عذاب روزى که عذاب آن روز دردناک است، يعنى روز قيامت.
تبصره:
اين مقدمه ثابت شده که آيات قرآنى عبرت به عموم لفظ است نه خصوص سبب، بنابراين گرچه آيه در باره امت حضرت عيسى عليه السلام باشد لکن مفادش عام است نسبت به امت حضرت ختمى مرتبت صلّى اللّه عليه و اله در هر عصر و زمان تا روز قيامت، پس تهديد و تحذير عظيمى است به کسانى که
جلد 11 - صفحه 492
در عصر اخير تشکيل احزاب مختلفه نمودند و هر يک مرام مستقلى براى خود اتخاذ و جمعيتى هم براى اغراض شخصيه با خود همراه که در نتيجه اختلاف بين جمعيت مسلمانان و منجر به نزاع و فساد قتل و غارت و هتک، و حال آنکه خداى آنها يکى و پيغمبر آنها يکى و کتاب آنها يکى؛ آيا خداى تعالى امر به اختلاف نموده، اينها اطاعت خدا کنند، يا خدا نهى از اختلاف فرموده اينها مخالفت خدا و ظلم به خود و غير بنمايند: «فاختلف الاحزاب من بينهم فويل للذين ظلموا من عذاب يوم اليم» پس واى بر اين اشخاص از عذاب دردناک روز قيامت.