تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ کَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِکُمْ فِي حَياتِکُمُ الدُّنْيا وَ اسْتَمْتَعْتُمْ بِها فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ بِما کُنْتُمْ تَسْتَکْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِما کُنْتُمْ تَفْسُقُونَ «20»
جلد 12 - صفحه 81
وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ کَفَرُوا: و ياد کن روزى را که عرضه داشته شوند آنانکه کافر شدند به خدا و رسول و قيامت، عَلَى النَّارِ: بر آتش جهنم، يعنى ايشان را معذب سازند بر آتش، گويند به ايشان بر سبيل سرزنش: أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِکُمْ: ببرديد و گرفتيد و صرف کرديد چيزهاى لذيذ خود را، فِي حَياتِکُمُ الدُّنْيا: در زندگانى دنيا که داشتيد، وَ اسْتَمْتَعْتُمْ بِها: و برخوردار شديد و بهره برديد به آن لذايذ طيبه، يعنى به آن استيفاى لذايذ دنيا کرديد و آن را بر طيبات آخرت اختيار نموديد. نزد بعضى مراد اموال مباحه دنياست که صرف شهوات و لذايذ نمودند و آن را سرمايه آخرت نساختند. فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ: پس امروز که قيامت است جزا داده خواهيد شد، عَذابَ الْهُونِ: عذاب خوارى و رسوائى را، بِما کُنْتُمْ تَسْتَکْبِرُونَ: به سبب آنچه بوديد استکبار مى‌کرديد از انقياد حق و تکبر نموديد، فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِ: در زمين بدون استحقاق، يعنى به باطل که سرکشى به انبياء و اوليا و فرمان سبحانى باشد، وَ بِما کُنْتُمْ تَفْسُقُونَ: و به سبب آنچه بوديد بيرون مى‌رفتيد از حدود الهى و اوامر سبحانى.
تنبيه: آيه شريفه در مقام مذمت است نسبت به کسانى که به لذايذ و طيبات دنيا فريفته شده از حظايظ آخرت محروم ماندند، لذا در قيامت مورد مذمت و ملامت واقع شوند و به آنها گويند: (أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِکُمْ فِي حَياتِکُمُ الدُّنْيا) و برخوردار شديد به آن پس امروز جزا داده خواهيد شد عذاب خوارى و رسوائى را؛ به جهت اين بزرگان قسمتى از لذايذ را ترک مى‌کردند، چنانچه شيخ مفيد رضوان الله عليه در امالى خود از حضرت باقر عليه السّلام روايت نموده که:
حلوائى براى حضرت امير المؤمنين عليه السّلام آوردند، حضرت ابا فرمودند از تناول. عرض کردند آيا حرام فرمائى آن را؟ فرمود: نه، و لکن من ترسناکم از
جلد 12 - صفحه 82
اينکه مايل شود نفس من به آن و طلب نمايد آن را، پس تلاوت فرمود اين آيه را (أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِکُمْ فِي حَياتِکُمُ الدُّنْيا) «1».
تتمه: معاويه لعنه اللّه مى‌خواست ابو الاسود دئلى را که از مواليان حضرت امير المؤمنين عليه السّلام بود برگرداند، پس هميشه صله و هديه به او مى‌فرستاد.
روزى انواع حلوا براى او فرستاد که در ميان آن عسل و زعفران بود، دختر ابو الاسود پاره‌اى به دهن گذارد، ابو الاسود اين آيه به خاطر رسيد: (أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِکُمْ فِي حَياتِکُمُ الدُّنْيا). دختر را گفت اين را از دهن بيانداز که زهر است.
دختر گفت: اين به غايت شيرين است. گفت: نمى‌دانى اين را پسر «هند» براى ما فرستاده که ما را از دوستى اهل بيت برگرداند. دختر آنچه در دهن داشت بيرون ريخت و گفت: أ يخدعنا بالشهد المزعفر من السيد المطهر «2».