«سَوَّلَ لَهُمْ» يا به معناى زيباسازى زشتىها و وارونه نماياندن واقعيّات است و يا به معناى «تسهيل» و آسان سازى است، يعنى شيطان راه انحراف را براى انسان آسان جلوه مىدهد.
«أَمْلى» يا به معناى مهلت دادن و يا به معناى امداد و يارى رساندن است.
کارهاى سراسر شرّ شيطان در قرآن عبارتند از: وسوسه «1»، امر به فحشا و زشتىها «2»، زينت دادن کارهاى زشت «3»، ايجاد ترس و وحشت «4» و دشمنى «5»، وعده فقر و تهيدستى «6»، بد قولى و خلف وعده «7»، اسراف «8» و بازداشتن از ياد خدا «9»، اختلاف و تفرقه «10»، تمرد و نافرمانى «11»، ايجاد شک و ترديد «12»، شرک و انحراف «13» و آرزوهاى طولانى و دراز «14».
البتّه قرآن راه درمان و فرار انسان از شيطان را در دو چيز معرّفى مىکند: يکى آن که به ديد
«1». ناس، 4 و 5.
«2». نور، 21.
«3». انفال، 48 و انعام، 43.
«4». آلعمران، 175.
«5». مائده، 91.
«6». بقره، 268.
«7». ابراهيم، 27.
«8». اسراء، 27.
«9». نساء، 60.
«10». اسراء، 53 و طه، 20.
«11». مريم، 44.
«12». حج، 3.
«13». نمل، 24؛ قصص، 15.
«14». محمّد، 25.
جلد 9 - صفحه 91
دشمن به او بنگرد، «إِنَّ الشَّيْطانَ لَکُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا» «1» ديگر آن که در برابر شرور شيطان، به خداوند پناه ببرد. «وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّيْطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ» «2» و گرنه شيطان خارجى، «الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ» و شيطان درونى، «وَ کَذلِکَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي» «3» انسان را به هلاکت و نابودى مىرسانند.