1- ايمان، با مسخرهکردن بندگان خدا سازگار نيست. «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ»
2- کسى که مردم را از توهين به ديگران باز مىدارد نبايد در شيوهى سخنش توهين باشد. «لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ» (نفرمود: «لا تسخروا» يعنى شما که مسخرهکننده هستيد.)
3- مسخره، کليد فتنه، کينه و دشمنى است. لا يَسْخَرْ قَوْمٌ ... (بعد از بيان برادرى و صلح و آشتى در آيات قبل، از مسخره کردن نهى شده است)
4- در شيوهى تبليغ، آنجا که مسئلهاى مهم است يا مخاطبان متنوّع هستند، بايد مطالب تکرار شود. قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ ... وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ
5- ريشهى مسخره کردن، احساس خودبرتربينى است که قرآن اين ريشه را مىخشکاند و مىفرمايد: نبايد خود را بهتر از ديگران بدانيد، شايد او بهتر از شما باشد. «عَسى أَنْ يَکُونُوا خَيْراً»
6- ما از باطن و سرانجام مردم آگاه نيستيم، پس نبايد ظاهربين، سطحىنگر وامروزبين باشيم. عَسى أَنْ يَکُونُوا خَيْراً ...
7- عيبجويى از مردم، در حقيقت عيبجويى از خود است. «وَ لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَکُمْ»
8- نقل عيب ديگران، عامل کشف عيوب خود است. «وَ لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَکُمْ»
9- بد صدا زدن، يک طرفه باقى نمىماند، دير يا زود مسئله به دو طرف کشيده مىشود. «لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ» ( «تَنابَزُوا» براى کار طرفينى است)
10- مسخره کردن و بدنام بردن، گناه است و توبه لازم دارد. «وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ» (البتّه توبه تنها به زبان نيست، بلکه توبهى تحقير کردن، تکريم نمودن است.)
11- مسخره، تجاوز به حريم افراد است و اگر مسخره کننده توبه نکند، ظالم
جلد 9 - صفحه 188
است. «فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ»