برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 19)- سپس به سومین وصف پرهیز کاران بهشتی اشاره کرده، میافزاید:
«و در اموال آنها حقّی برای سائل و محروم بود» (وَ فِی أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ).
تعبیر به «حقّ» در اینجا یا به خاطر این است که خداوند بر آنها لازم شمرده
ج4، ص539
است- مانند زکات و خمس و سایر حقوق واجب شرعی- و یا آنها خود بر خویشتن الزام کردهاند و تعهد نمودهاند و میتوان گفت که فرق نیکو کاران با دیگران آن است که آنها این حقوق را ادا میکنند در حالی که دیگران مقید به آن نیستند.
در روایاتی که از منابع اهل بیت علیهم السّلام رسیده تأکید شده که منظور از «حق معلوم» چیزی غیر از زکات واجب است.
در فرق میان «سائل» و «محروم» جمعی گفتهاند: «سائل» کسی است که از مردم تقاضای کمک میکند، ولی «محروم» شخص آبرومندی است که برای معیشت خود نهایت تلاش و کوشش را به خرج میدهد اما دستش به جائی نمیرسد و کسب و کار و زندگیش به هم پیچیده است و با این حال خویشتنداری کرده، از کسی تقاضای کمک نمیکند.
به هر حال این تعبیر اشاره به این نکته است که هرگز منتظر ننشینید نیازمندان نزد شما آیند و تقاضای کمک کنند، بر شماست که جستجو کنید و افراد آبرومند محروم را پیدا کنید، و به آنها کمک نموده، گره مشکلاتشان را بگشائید و آبرویشان را حفظ نمایید.