تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ سِيقَ الَّذِينَ کَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِنْکُمْ يَتْلُونَ عَلَيْکُمْ آياتِ رَبِّکُمْ وَ يُنْذِرُونَکُمْ لِقاءَ يَوْمِکُمْ هذا قالُوا بَلى وَ لکِنْ حَقَّتْ کَلِمَةُ الْعَذابِ عَلَى الْکافِرِينَ (71)
وَ سِيقَ الَّذِينَ کَفَرُوا: و رانده شوند به زجر و مذلت آنانکه کافر شدند به خدا و رسول، إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً: بسوى جهنم دسته دسته و فوجى بعد از فوجى و قومى بعد از قومى. مراد آنکه هر طايفه با پيشواى خود به جهنم کشند، حَتَّى إِذا جاؤُها: تا چون بيايند جهنم را، فُتِحَتْ أَبْوابُها: گشاده شود درهاى هفتگانه آن براى داخل شدن آنان، وَ قالَ لَهُمْ خَزَنَتُها: و گويند مر ايشان را خازنان جهنم، يعنى مالک و تبعه او از روى توبيخ و ملامت: أَ لَمْ يَأْتِکُمْ رُسُلٌ مِنْکُمْ:
آيا نيامد به شما پيغمبران از جنس شما به فرمان حق تعالى، يَتْلُونَ عَلَيْکُمْ:
تلاوت کنند بر شما، آياتِ رَبِّکُمْ: آيتهاى پروردگار شما را که شما را ارشاد و هدايت نمايند به آنچه سعادت شما است از معتقدات حقه ايمانيه و احکام دينيه و اخلاقيات، وَ يُنْذِرُونَکُمْ: و بترسانند شما را، لِقاءَ يَوْمِکُمْ هذا: از مشاهده اين روز که دخول شماست در جهنم. قالُوا بَلى: گويند کافران مر ايشان را
جلد 11 - صفحه 272
بلى، به ما آمدند پيغمبران و ما را از اين روز ترسانيدند، وَ لکِنْ حَقَّتْ کَلِمَةُ الْعَذابِ: و لکن واجب شد سخن خدا بر وقوع عذاب و جزا و به ورود عقاب، عَلَى الْکافِرِينَ: بر ناگرويدگان، يعنى چونکه با وجود آيات و دلالات بر يگانگى الهى از طريق شرک برنگشتيم، لذا مستوجب کلمه عذاب شديم. نزد بعضى مراد به کلمه عذاب، قول «لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ ...»* «1» باشد.
چون خزنه جهنم استماع اين کلام کنند: