اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ وَ لَم يَرَوا أَنّا خَلَقنا لَهُم مِمّا عَمِلَت أَيدِينا أَنعاماً فَهُم لَها مالِکُون‌َ (71)
آيا نمي‌بينند و درک نميکنند اينکه ما خلق فرموديم براي آنها بيد قدرت خود بدون مشارکت احدي چهار پاياني پس آنها تملک کردند آنها را و مالک آنها شدند.
أَ وَ لَم يَرَوا استفهام تقريريست که اقرار کنند که چرا مشاهده ميکنيم و درک مينمائيم.
أَنّا خَلَقنا گفتيم مخلوقات الهي دو قسم است يک قسم بدون اسباب است متکلم وحده تعبير ميفرمايد و يک قسم باسباب است خلقت آدم بدون اسباب بوده که بابليس فرمود ما مَنَعَک‌َ أَن تَسجُدَ لِما خَلَقت‌ُ بِيَدَي‌َّ زمر آيه 75 ولي اولاد آدم چون باسباب بوده ميفرمايد وَ لَقَد جِئتُمُونا فُرادي کَما خَلَقناکُم أَوَّل‌َ مَرَّةٍ انعام آيه 94 و چون خلقت انعام باسباب بوده فرمود:
أَنّا خَلَقنا لَهُم تعبير بکلمه لهم براي اينست که حکمت خلقت انعام فقط براي استفاده بشر است غير از خلقت بقيه حيوانات وحشي.
مِمّا عَمِلَت أَيدِينا يعني احدي شرکت در خلقت آنها نداشته فقط اسباب و معدات بوده خالق ذات مقدس او است و بس و اطلاق ايدي مراد يد قدرت
جلد 15 - صفحه 106
است نه يد جارحه چون از براي يد اطلاقاتي دارد يد جارحه يد نعمه يد قوه يد قدرت.
أَنعاماً انعام دو قسم انعام داريم يک قسم براي رکوب است مثل فرس و استر و حمار و يک قسم براي اکل است مثل شتر و گاو و گوسفند و بسا مشترک است مثل شتر.
فَهُم لَها مالِکُون‌َ اينها مسخر انسان هستند و تعبير بحيوانات اهلي ميکنند مقابل حيوانات وحشي.