«تَلَّهُ» يعنى او را بر خاک خواباند. «جبين» به معناى يک طرف صورت و پيشانى است.
پس از آنکه پدر و پسر، (ابراهيم و اسماعيل) هر دو آمادگى خود را براى انجام فرمان الهى اعلام کردند و ابراهيم فرزندش را به صورت خواباند، ندا آمد که ما سربريدن اسماعيل را نمى‌خواستيم، ولى بريدن تو را از فرزند در راه خدا مى‌خواستيم که نشان دادى.
اهميّت انگيزه و نيّت
در فرهنگ قرآن ومکتب اهل‌بيت عليهم السلام به انگيزه ونيّت عمل بهاى اصلى داده شده است. تا آنجا که نيّت مؤمن براى انجام کار خير با ارزش‌تر از عمل او شمرده شده است. «نية المؤمن خير من عمله» «1» از بسيارى کارهاى انجام نشده، به خاطر انگيزه‌هاى مثبت ستايش شده و
«1». کافى، ج 2، ص 84.
جلد 8 - صفحه 51
از بسيارى کارهاى انجام گرفته، به خاطر انگيزه‌هاى منفى انتقاد شده است.
اکنون چند نمونه از کارهايى که انجام نگرفته امّا مورد ستايش و پاداش واقع شده است را ذکر مى‌کنيم:
* از اقدام حضرت ابراهيم براى قربانى کردن فرزند. «قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيا»
* اويس قرنى براى ديدار پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه رفت و با آن که به ديدار حضرت موفق نشد امّا زيارتش قبول شد، در مقابل، افرادى در کنار حضرت بودند و او را آزار مى‌دادند.
* گروهى از ياران پيامبر وسيله‌ى رفتن به جبهه نداشتند لذا ناراحت وگريان بودند. «1»
* افرادى که خدا بدى‌هاى آنان را به خوبى تبديل مى‌کند. «يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ» «2»
* کسانى که چون با محبّت اهل بيت عليهم السلام از دنيا رفتند پاداش شهيد دريافت مى‌کنند. «من مات على حب آل محمد مات شهيدا» «3»
* گروهى که پاداش چند برابر به آنان عطا مى‌شود. «أَضْعافاً مُضاعَفَةً»
امّا کارهاى نيکى که مورد انتقاد واقع شده است:
* کارهايى که با نيّت فاسد و همراه با ريا و عجب باشد. الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ ... فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ «4»
* کارى خيرى که در کنارش يک عمل فاسد انجام گرفته، مانند صدقه‌اى که در کنارش منّت باشد. «لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِکُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى» «5»
* کارهاى کسانى که قرآن در مورد آنان مى‌فرمايد: آنان خيال مى‌کنند ارزشى دارند و کارشان خوب است. «يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً» «6»