تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِلاَّ عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ (128)
إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ: (استثناء از «واو» فکذبوه) يعنى همه قوم تکذيب الياس نمودند مگر بندگان خدا که خالص شده بودند از شرک و نفاق.
شرح واقعه:
بطور اجمال فرمايش علامه مجلسى (رحمه اللّه): حضرت يوشع بن نون بعد از حضرت موسى عليهما السلام بلاد شام را بين بنى اسرائيل قسمت نمود، يک سبط را به بعلبک فرستاد، حق تعالى الياس عليه السلام را بر آنها مبعوث گردانيد. پادشاه وقت ايشان را گمراه کرده بود به پرستش بت که آن را «بعل» مى‌گفتند. حضرت الياس عليه السلام قوم را دعوت به حق پرستى نمود، تکذيب کردند. سلطان زن فاجره‌اى داشت. زمان غيبت خود او را بجاى خود مى‌گذاشت. آن ملعونه کاتب دانائى داشت که سيصد مؤمن را از دست آن ملعونه از کشتن خلاص کرده بود، روى زمين زنا کارتر از آن زن نبود. از پادشاهان بنى اسرائيل نود فرزند داشت. سلطان را همسايه صالحى بود که باغى جنب قصر شاه داشت و معيشت آن مرد از حاصل آن بود. در سفرى که پادشاه رفت، آن زن فرصت يافته مرد صالح را کشت و باغ را غصب نمود. حق تعالى بر آنها غضب فرمود، حضرت الياس هر چند آنها را موعظه نمود فايده نبخشيد. آن حضرت را اهانت و تهديد قتل نمودند، طغيان و فساد آنها زيادتر شد. حق تعالى سوگند به ذات مقدس خود ياد کرد که اگر توبه نکنند پادشاه و زن زانيه او را هلاک کند.
حضرت الياس آنها را خبر داد، غضب آنها زياد، قصد کشتن او را نمودند.
حضرت فرار و به صعب‌ترين کوهها پناه برد. هفت سال از ميوه درختان گذرانيد، حق تعالى مکان او را مخفى نمود.
جلد 11 - صفحه 153
پسر پادشاه را مرضى سخت عارض که از او نااميد شدند، هر چه عابدين بتان شفا را خواستند نتيجه نيفتاد. جمعى را به کوهى که گمان داشتند الياس آنجاست فرستاد استغاثه نمودند، حضرت از کوه پائين آمد فرمود: خدا مرا به شما فرستاده، رسالت پروردگار را بشنويد، به شاه بگوئيد خدا فرمايد منم خداوندى که بجز من خدائى نيست، منم پروردگار بنى اسرائيل، خالق و رازق، مى‌ميرانم و زنده نمايم، تو شفاى پسر خود را از غير من طلب کنى.
چون برگشتند قضيه را به او گفتند، شاه در خشم شد گفت: او را بگيريد و ببنديد و براى من بياوريد که او دشمن من است. گفتند او را ديديم، ترسى از او در دل ما افتاد که نتوانستيم او را گرفت. شاه پنجاه نفر از شجاعان خود را دستور داد برويد، اول اظهار ايمان به او نمائيد بعد او را گرفته نزد من آريد. آنها رفتند بالاى کوه متفرق و ندا کردند: اى پيغمبر خدا ظاهر شو براى ما که به تو ايمان آورده‌ايم. حضرت الياس به طمع ايمان آنها عرض کرد اگر اينها صادقند مرا رخصت فرما نزد آنها روم و اگر دروغ گويند آتشى بر آنها بفرست شرّ آنها را دفع، فورا آتشى ظاهر و همه ايشان را سوزانيد.
خبر به شاه رسيد، خشم او زياد، کاتب زنش را که مؤمن بود با جمعى همراه کرد و به ايشان گفت که الحالى ايمان آوريم و توبه کنيم. کاتب حضرت الياس را ملاقات و قضيه را نقل نمود، حق تعالى وحى فرمود که آنچه شاه پيغام فرستاده همه مکر و حيله و مى‌خواهد تو را بکشد، کاتب را بگو تو نترس، من پسر او را مى‌ميرانم، مشغول تعزيه دارى شود ضرر به تو نرساند. چون کاتب با آنها برگشتند، درد فرزند عظيم و فوت نمود و الياس به سلامت ماند «1». خلاصه چون الياس از ميان آنها خارج شد دشمن را بر سلطان مسلط، او و زنش را کشت ميان آن باغ انداخت سباع آنها را خوردند.