تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالُوا سَواءٌ عَلَيْنا أَ وَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَکُنْ مِنَ الْواعِظِينَ (136)
بعد از تذکر به انعام و تهديد به انتقام، به عوض آنکه متنبه شده توبه کنند و دست از شرک و کفر بازدارند در هتاکى و بى‌شرمى افزوده:
قالُوا سَواءٌ عَلَيْنا أَ وَعَظْتَ: گفتند در جواب هود عليه السّلام: يکسان است بر ما چه پند دهى ما را و نصيحت کنى، أَمْ لَمْ تَکُنْ مِنَ الْواعِظِينَ: يا نباشى از پنددهندگان، يعنى ما طريقه خود را از دست نمى‌دهيم، چه تو واعظ و ناصح ما باشى يا نه. اين کلام جهت مبالغه است در قلت اعتناى آنها به وعظ و نصيحت.
تنبيه: تأمل در اين گزارشات، عاقل را هشيارى و بينائى حاصل آيد که حضرت هود عليه السّلام مانند پدر مهربان در مقام وعظ و نصيحت برآمده، ابتدا به تذکر نعم: بپرهيزيد خدا را و اطاعت مرا نمائيد، و بترسيد آن خدائى را که از جمله آن چهار پايان براى فوائد شما و پسران براى اعانت شما و باغستانها براى عوائد شما. بعد انذار فرمايد از مخالفت بترساندن روز بزرگ که قيامت باشد. با وصف بر اين، عوض آنکه پند پذيرند و متعظ شوند و از مخالفت دست بردارند، شقاوت آنها را بر آن داشت که در مقام جواب گفتند: ما طريقه خود را از دست ندهيم چه تو واعظ ما باشى يا نباشى. و اين نهايت اعتراض است که ابدا توجه قلبى پيدا نکنند، و لذا حضرت باقر عليه السّلام فرمايد:
من لم يجعل اللّه له من نفسه واعظا فان مواعظ الناس لن تغنى عنه شيئا:
کسى که قرار نداد براى او از نفس خودش واعظى (به سوء اختيار خود) پس
«1». تفسير منهج الصادقين، ج 6، ص 470، چاپ کتابفروشى اسلاميّه.
جلد 9 - صفحه 470
بتحقيق مواعظ مردم هرگز بى‌نياز نسازد او را چيزى. «1»