تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَ لا يُصْلِحُونَ (152)
الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ: آنانکه فساد مى‌کنند در زمين حجر به گمراهى مردم از راه حق و رواج فسق و فجور و اشاعه قبايح و شنايع، وَ لا يُصْلِحُونَ: و اصلاح نمى‌کنند کار خود را به ايمان و طاعت و توبه از کفر و معصيت.
واقعه قوم ثمود: علامه مجلسى رحمه اللّه به سند حسن بلکه صحيح از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت نموده که: حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله از جبرئيل سؤال فرمود: چگونه بود هلاک قوم صالح عليه السّلام؟ جبرئيل گفت:
صالح مبعوث شد در وقتى که شانزده ساله بود، و در ميان قوم ماند تا عمر او به صد و بيست سال رسيد، و آنها اجابت نمى‌کردند او را، و هفتاد بت داشتند.
چون اين حال را مشاهده نمود، قوم را گفت: بر شما عرضه مى‌دارم دو چيز را اگر خواهيد از من پرسيد تا من از خداى خود بخواهم، يا من از خدايان شما بخواهم و اجابت کند مرا به آنچه سؤال کنم. من از ميان شما بيرون مى‌روم.
گفتند: به انصاف آمده اى، پس بنا به وعده، روزى بتها را به صحرا بردند، طعام و شراب خوردند، حضرت صالح را گفتند: هر چه خواهى بخواه. حضرت يکى
جلد 9 - صفحه 477
يکى نام بتان را پرسيد از آنها و هر يک را صدا نمود، جواب نيامد از هيچکدام، فرمود: اى قوم ديديد جواب نگفتند. پس خودشان گفتند: چرا جواب صالح را نداديد؛ باز جواب نيامد، آخر الامر گفتند: اى صالح دور شو و ما را زمانى با بتان بگذار. حضرت دور شد، آنها فرشها و ظرفها را انداختند و در پيش بتان به خاک غلطيدند و گفتند: اگر شما امروز جواب صالح را نگوئيد ما رسوا مى‌شويم! پس صالح يک يک را ندا کرد، هيچيک جواب نگفتند، حضرت فرمود: حال شما سؤالى کنيد تا من از خداى خود بخواهم فورا برآورده شود. هفتاد نفر از رؤساى خود را انتخاب و آنها گفتند: اى صالح اگر خداى تو مسئول ما را اجابت کند ما ايمان آريم و تمام قوم به متابعت ما ايمان آرند. حضرت فرمود: بخواهيد آنچه مى‌خواهيد. ايشان اشاره به کوهى نمودند، گفتند: از خداى خود بخواه که بيرون آورد از اين کوه شتر ماده سرخ موى بسيار سرخ پر کرکى که ده ماهه آبستن باشد.
حضرت از خدا خواست، فورا کوه شکافته و آوازى عظيم ظاهر و اضطرابى شديد بروز و ناقه از آن شکاف ظاهر شد، هنوز گردنش تمام بيرون نيامده بود که مشغول نشخوار کردن شد. پس گفتند: بچه او هم بيرون آيد. حضرت خواست تا بچه ناقه هم تولد يافت، چون اين آيه عجيبه واقع شد گفتند: بيا برويم تا به قوم خبر دهيم، هنوز به قوم نرسيده که شصت و چهار نفر آنها مرتد شدند.