نکته‌های تفسیر نور

کلمه‌ى «تغيظ» به معناى اظهار غيظ و شدّت خشم است که گاهى با سر و صدا همراه است. «زفير» صداى نفس کشيدن در حال گرفتگى سينه از شدّت غم را گويند. «مُقَرَّنِينَ» جلد 6 - صفحه 233 بستن با غُل و زنجير است و «ثبور» به معناى واويلا گفتن است. دوزخ، آن قدر بزرگ است که روز قيامت اگر از او سؤال کنند: آيا پر شدى؟ مى‌گويد: آيا باز هم هست؟ «هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ» «1» ولى با همه‌ى بزرگى دوزخ، خلافکار در آن، مکانِ تنگى دارد. مانند وجود ميخ در ديوارى بزرگ که هم بزرگى ديوار حقيقت دارد و هم تنگى مکان ميخ. در حديثى از پيامبراکرم صلى الله عليه و آله آمده است: اهل‌دوزخ مثل ميخِ در ديوار، در فشارند. «2» غفلت از خدا در دنيا وآخرت، تنگناهايى سخت بدنبال دارد، امّا در دنيا: «يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً» «3» خداوند سينه او را تنگ قرار مى‌دهد، «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْکاً» «4» هر کس از ياد من روى‌بگرداند، قطعاً براى او زندگى تنگى است ودر آخرت: «وَ إِذا أُلْقُوا مِنْها مَکاناً ضَيِّقاً» «5» در جهنّم در مکانى تنگ انداخته شوند. وبر عکس، توجّه وايمان به‌خدا، هم در دنيا مايه‌ى گشايش است: «لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ» «6» درهاى برکات آسمان وزمين را بر روى آنان مى‌گشاييم. هم در آخرت: «حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها» «7» هنگام ورود به بهشت، درهاى آن گشوده مى‌شود. امام صادق عليه السلام فرمود: مراد از «مَکانٍ بَعِيدٍ»، فاصله‌ى يک سال راه است. «8»