نکته‌های تفسیر نور

کلمه‌ى «قوام» به معناى حد وسط و کلمه‌ى «قوام» به معناى وسيله‌ى قيام است. امام رضا عليه السلام مقدار هزينه و انفاق معتدل را همان مقدار معروفى دانستند که در سوره بقره آمده: «عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتاعاً بِالْمَعْرُوفِ» «1» يعنى توانگر در شأن توانمندى خود و تهيدست در حدّ توان خود مطابق عُرف پسنديده و شأن خود بدهد. «2» امام صادق عليه السلام فرمود: بخشش در راه باطل، اسراف است (گرچه کم باشد) و بخل در راه حقّ، اقتار است. «3» در جاى ديگر از قرآن کريم نيز مى‌خوانيم: «لا تَجْعَلْ يَدَکَ مَغْلُولَةً إِلى‌ عُنُقِکَ وَ لا تَبْسُطْها کُلَّ الْبَسْطِ» «4» نه دستت را به گردنت غل و زنجير کن و بخيل باش و نه کاملًا آن را باز بگذار و ولخرجى و اسراف کن. امام صادق عليه السلام مقدارى سنگريزه از زمين برداشت و مشت خود را بست و فرمود: اين اقتار (سختگيرى و بخل ورزيدن) است، سپس مشت ديگرى برداشت و دست خود را چنان گشود که همه‌ى سنگريزه‌ها به زمين ريخت، آن گاه فرمود: اين اسراف است. «1». بقره، 236. «2». کافى، ج 4، ص 56. «3». تفسير نمونه. «4». اسراء، 29. جلد 6 - صفحه 282 بار سوّم مشت ديگرى برداشت و دست خود را کمى باز کرد به طورى که مقدارى از سنگريزه‌ها ريخت و مقدارى در دستش باقى ماند، سپس فرمود: اين، قَوام و اعتدال و حد وسط است. «1»