برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 62)- از آنجا که صفات برجسته و ویژه مؤمنان که سر چشمه انجام هر گونه کار نیک است و در آیات قبل به آن اشاره شد، این سؤال را بر میانگیزد که اتصاف به این صفات و انجام این اعمال، کار همه کس نیست، و از عهده همه بر نمیآید.
در این آیه به پاسخ پرداخته، میگوید: «ما هیچ کس را جز به مقدار توانائیش تکلیف نمیکنیم» و از هر کس به اندازه عقل و طاقتش میخواهیم (وَ لا نُکَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها).
این تعبیر نشان میدهد که وظائف و احکام الهی در حدود توانایی انسانها است، و در هر مورد بیش از میزان قدرت و توانایی باشد ساقط میشود و به تعبیر علمای اصول، این قاعده بر تمام احکام اسلامی حکومت دارد و بر آنها مقدم است.
و باز از آنجا که ممکن است این سؤال پیش آید که چگونه این همه انسانها اعمالشان از کوچک و بزرگ، مورد حساب و بررسی قرار میگیرد؟
ج3، ص258
اضافه میکند: «و نزد ما کتابی است که به حق سخن میگوید (و تمام اعمال بندگان را ثبت و باز گو میکند) و به همین دلیل هیچ ظلم و ستمی بر آنها نمیشود» (وَ لَدَیْنا کِتابٌ یَنْطِقُ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ).
این اشاره به نامههای اعمال و پروندههایی است که همه کارهای آدمی در آن ثبت است و نزد خداوند محفوظ است.