تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
حَتَّى إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ (64)
خلاصه اين کفار غير از خطا و گناهانى که در نامه اعمال ايشان نوشته است اعمالى را بجا آورده‌اند:
حَتَّى إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ: تا وقتى که گرفتيم منعمان و رؤساى ايشان را به عذاب گرسنگى يا قتل يا عذاب آخرت. ابن عباس گفته: عذاب شمشير بوده در روز بدر. نزد جمعى مراد قحط بوده که پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله دعا نمود که: (اللّهمّ اشدد وطأتک على مضر و اجعل عليهم سنين کسنين يوسف):
بار خدايا عذابت را بر «مضر» سخت نما و ايشان را قحطى ده مانند قحط ايام
جلد 9 - صفحه 154
يوسف عليه السّلام. خداى تعالى ايشان را چنان به قحط مبتلا فرمود که هر کجا مردارى يا سگى بودى بخوردى و استخوان سوخته و پوست بر آتش نهاده، و بعضى اطفال خود را بخوردند. إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ: آنگاه ايشان فرياد کنند و استغاثه نمايند. «1»