1- درهاى عذاب، ابتدا به روى ما بسته است امّا سرسختى و لجاجت ما در برابر حقّ، سبب مى‌شود که خداوند آن درها را باز کند. «فَتَحْنا»
2- خداوند در مراحل تربيت، اصولى را اجرا مى‌کند:
اوّل: با رحمت ومهربانى رفتار مى‌کند. «وَ لَوْ رَحِمْناهُمْ وَ کَشَفْنا ما بِهِمْ مِنْ ضُرٍّ لَلَجُّوا»
دوّم: با عذاب تنبيهى: «وَ لَقَدْ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ فَمَا اسْتَکانُوا»
سوّم: با عذاب نهايى که مايه‌ى بيچارگى و درماندگى است. «عَذابٍ شَدِيدٍ»
3- کسى که بخواهد با لجاجت، انبيا را به يأس کشاند، گرفتار قهرى مى‌شود که خود به يأس کشيده شود. «مُبْلِسُونَ»
4- در عذاب نهايى، جايى براى توبه و نجات نيست و عذاب شدگان مأيوس مى‌شوند. «مُبْلِسُونَ»