تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ قُلْ أَ فَلا تَذَکَّرُونَ (85)
سَيَقُولُونَ لِلَّهِ: زود باشد که بگويند در جواب تو که زمين و آنچه در آن است خاصه ذات يگانه خداست و نتوانند منکر شوند چون حجت بر ايشان ملزم شود.
قُلْ أَ فَلا تَذَکَّرُونَ: بگو اى پيغمبر پس چرا پند نمىيابيد و درنيابيد که ذاتى که قادر باشد بر آفريدن زمين و اهل آن، دو مرتبه از اعاده و بعث آنها بعد از مردن عاجز نخواهد بود، و اعاده اعظم از ايجاد نيست.
تنبيه: ممکن است اين آيات شريفه رد باشد بر منکرين حشر يا رد بر بت پرستان، چون آنها مقر بودند به خداى آسمان و زمين و مىگفتند: به اين بتان تقرب مىجوئيم و شفيعان ما هستند نزد خدا. پس احتجاج فرمايد به امور سه گانه:
اول: «قُلْ لِمَنِ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيها» وجه استدلال بر اعاده و حشر آنکه: چون زمين و هر که در آنست از زندگان وجود و حيات و بقاى آنها از خداى متعال مىباشد که به قدرت کامله اعطا فرموده، البته ظهور اين قدرت قاهره دال است بر قدرت بر حشر و نشر و اعاده. و وجه استدلال بر نفى عبادت اصنام آنکه ستايش و پرستش ذات يگانهاى که خلق فرموده زمين و هر چه در آنست، البته واجب باشد، نه چيزهائى که ابدا اثرى از آنها ظاهر نيست و قادر بر نفع و ضرر نيستند.