برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 101)- گوشهای از مجازات بد کاران: در آیات گذشته چنانکه دیدیم سخن از جهان برزخ در میان بود، و در اینجا سخن از قیامت و قسمتی از حالات مجرمان در آن جهان است.
نخست چنین میگوید: «پس هنگامی که در صور [شیپور] دمیده شود هیچ یک از پیوندهای خویشاوندی میان آنها در آن روز نخواهد بود و از یکدیگر تقاضای کمک نمیکنند» چون کاری از کسی ساخته نیست (فَإِذا نُفِخَ فِی الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَیْنَهُمْ یَوْمَئِذٍ وَ لا یَتَساءَلُونَ).
طبق آیات قرآن دو بار «نفخ صور» میشود: یک بار به هنگام پایان گرفتن این جهان، و پس از آن تمام کسانی که در آسمانها و زمین هستند میمیرند و مرگ سراسر عالم را فرا خواهد گرفت و پس از نفخ دوم، رستاخیز مردگان آغاز میگردد و انسانها به حیات نوین باز میگردند، و آماده حساب و جزا میشوند.
به هر حال در آیه فوق به دو قسمت از پدیدههای قیامت اشاره شده: یکی از کار افتادن نسبهاست، زیرا رابطه خویشاوندی و قبیلهای که حاکم بر نظام زندگی مردم این جهان است سبب میشود که افراد مجرم از بسیاری از مجازاتها فرار کنند، و یا در حل مشکلاتشان از خویشاوندان کمک گیرند، اما در قیامت انسان است و اعمالش، و هیچ کس نمیتواند حتی از برادر و فرزند و پدرش دفاع کند و یا مجازات او را به جان بخرد.
دیگر این که: آنها چنان در وحشت فرو میروند که از شدت ترس حساب و کیفر الهی از حال یکدیگر به هیچ وجه سؤال نمیکنند، آن روز روزی است که مادر از کودک شیر خوارش غافل میشود، و برادر، برادر خود را فراموش میکند مردم همچون مستان بنظر میرسند ولی مست نیستند، عذاب خدا شدید است!
(1) واژه «برزخ» در اصل به معنی چیزی است که در میان دو شیء حائل میشود و روی همین جهت به عالمی که میان دنیا و عالم آخرت قرار گرفته برزخ گفته میشود.
ج3، ص269