سؤال: در بعضى آيات آمده است که در قيامت مردم از يکديگر سؤال مى‌کنند، «وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ» «1»* و يا اهل بهشت از دوزخيان مى‌پرسند: چه چيز باعث شد که شما به دوزخ در آييد؟ «ما سَلَکَکُمْ فِي سَقَرَ» «2» پس چرا در آيه‌ى مورد بحث مى‌فرمايد:
مردم از يکديگر سؤال نمى‌کنند «وَ لا يَتَساءَلُونَ» دليل اين تفاوت چيست؟
پاسخ: اين دو مطلب با هم منافاتى ندارند؛ در مورد اوّل که مى‌فرمايد: «مردم از همديگر سؤال مى‌کنند» اين مربوط به پس از رسيدگى به حساب و کتاب است و درباره‌ى اهل بهشت و دوزخ است که مطالبى از يکديگر مى‌پرسند، ولى آيه‌ى مورد بحث درباره‌ى آغاز قيامت و زمان حساب و مرحله‌ى پيش از ورود مردم به بهشت يا دوزخ است که مى‌فرمايد: از يکديگر سؤال نمى‌کنند. «3»
«1». صافات، 27؛ طور، 25.
«2». مدثّر، 42.
«3». الميزان، ج 15، ص 69.
جلد 6 - صفحه 130