اين آيه ضمن دلدارى به مسلمانان، واقعيّتى را بيان مىکند و آن اينکه اگر شما به منظور حقّ و براى هدفى الهى متحمّل ضرر جانى شدهايد، دشمنان شما نيز کشته و مجروح دادهاند. اگر شما امروز در احد پيروز نشدهايد، دشمنان شما نيز ديروز در بدر شکست
جلد 1 - صفحه 615
خوردهاند، پس در سختىها بردبار باشيد.
گرچه معمولًا کلمات «شهداء»، «شهيد» و «شاهد» در قرآن به معناى «گواه» است، ليکن به دليل شأن نزول و مسأله جنگ و موضوع زخم و جراحت در جبهه، اگر کسى کلمهى «شهداء» را در اين آيه به «کشته شدگان در راه خدا» معنى کند، به خطا نرفته است.
مسلمانان بايد با توجّه به موارد زير روحيّه قوى و مستحکم داشته باشند:
الف: «أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ» شما بلند مرتبهايد.
ب: «فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ» دشمنان شما نيز زخمى شدهاند.
ج: «تِلْکَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها» اين روزهاى تلخ سپرى مىشود.
د: «وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا» خدا مؤمنان واقعى را از منافقان باز مىشناساند.
ه: «وَ يَتَّخِذَ مِنْکُمْ شُهَداءَ» خداوند از شما گواهانى را براى آينده تاريخ مىگيرد.
و: «وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ» خداوند مخالفان شما را دوست ندارد.
امام صادق عليه السلام دربارهى اين آيه فرمودند: «از روزى که خداوند آدم را آفريد، قدرت و حکومت خدايى و شيطانى در تعارض با يکديگر بودهاند، امّا دولت کامل الهى با ظهور حضرت قائم عليه السلام تحقّق مىيابد». «1»