برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 104)- آن روز که آسمانها در هم پیچیده میشود! در آیه قبل خواندیم، مؤمنان راستین از «فزع اکبر» (وحشت بزرگ) غمگین نمیشوند این آیه توصیفی از آن روز وحشتانگیز کرده است، و در حقیقت علت عظمت این وحشت را مجسم میسازد، میگوید: این امر «روزی، تحقق مییابد که ما آسمان را در هم میپیچیم همان گونه که طومار نامهها در هم پیچیده میشود»! (یَوْمَ نَطْوِی السَّماءَ کَطَیِّ السِّجِلِّ لِلْکُتُبِ).
در این آیه تشبیه لطیفی نسبت به در نوردیدن طومار عالم هستی در پایان دنیا شده است، در حال حاضر این طومار گشوده شده و تمام نقوش و خطوط آن خوانده میشود و هر یک در جایی قرار دارد، اما هنگامی که فرمان رستاخیز فرا رسد، این طومار عظیم با تمام خطوط و نقوشش، در هم پیچیده خواهد شد.
سپس اضافه میکند: «همان گونه که ما در آغاز آن را ایجاد کردیم باز هم بر میگردانیم» و این کار مشکل و سختی در برابر قدرت عظیم ما نیست (کَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِیدُهُ).
و در پایان آیه میفرماید: «این وعدهای است که ما دادهایم و قطعا آن را انجام خواهیم داد» (وَعْداً عَلَیْنا إِنَّا کُنَّا فاعِلِینَ).
از بعضی روایات استفاده میشود که منظور از باز گشت خلق به صورت اول آن است که انسانها بار دیگر پا برهنه و عریان- آن گونه که در آغاز آفرینش بودند- باز میگردند و این یکی از چهرههای بازگشت آفرینش به صورت نخست است.