برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 112)- این آیه که آخرین آیه سوره انبیاء است همچون نخستین آیه این سوره سخن از غفلت مردم بیخبر میگوید، و به عنوان نقل قول از پیامبر (ص) در یک عبارت نفرین مانند ناراحتی او را از این همه غرور و غفلت منعکس میکند و میگوید: پیامبر بعد از مشاهده این همه اعراض و رویگردانی «عرض کرد:
پروردگار من! به حق داوری فرما» و این گروه طغیانگر را طبق قانون عدالتت کیفر ده! (قالَ رَبِّ احْکُمْ بِالْحَقِّ).
در دومین جمله روی سخن را به مخالفان کرده و میگوید: «و پروردگار همه ما خداوند رحمان است و ما از پیشگاه مقدسش در برابر نسبتهای ناروایی که شما به او میدهید استمداد میطلبیم» (وَ رَبُّنَا الرَّحْمنُ الْمُسْتَعانُ عَلی ما تَصِفُونَ).
«پایان سوره انبیاء»
ج3، ص197
سوره حجّ [22]
اشاره
این سوره در «مدینه» نازل شده و 78 آیه است
محتوای سوره: ]
این سوره به خاطر بخشی از آیاتش که پیرامون حجّ سخن میگوید به نام «سوره حجّ» نامیده شده است.
و از آنجا که دستور حجّ آن هم با ذکر قسمتی از جزئیات آن، و همچنین دستور جهاد، تناسب با وضع مسلمانان در مدینه دارد، آیات این سوره از جهاتی شبیه سورههای «مدنی» است.
از نظر محتوا مطالب این سوره را به چند بخش میتوان تقسیم کرد:
1- آیات فراوانی از آن در زمینه «معاد» و دلائل منطقی آن، و انذار مردم غافل از صحنههای قیامت، و مانند آن است.
2- بخش قابل ملاحظهای نیز از مبارزه با شرک و مشرکان، سخن میگوید.
3- در بخش دیگر مردم را به بررسی سر نوشت عبرتانگیز گذشتگان و عذابهای دردناک الهی که بر آنها نازل شد دعوت کرده.
4- و بخش دیگر پیرامون مسأله حج و سابقه تاریخی آن است.
5- بخشی از آن پیرامون مبارزه با دشمنان مهاجم، است.
6- و سر انجام قسمتی از آن پند و اندرزهایی است در زمینههای مختلف زندگی و تشویق به نماز و زکات و توکل و توجه به خداوند.
ج3، ص198
فضیلت تلاوت سوره: ]
در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و آله میخوانیم:
«هر کس سوره حج را بخواند خداوند پاداش حج و عمره را به او میدهد به تعداد تمام کسانی که در گذشته و آینده حج و عمره به جا آورده یا خواهند آورد»! بدون شک این ثواب و فضیلت عظیم تنها برای تلاوت لفظی نیست، تلاوتی است اندیشهساز، و اندیشهای است عمل پرور.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ به نام خداوند بخشنده بخشایشگر