قرآن کريم در آيات ديگر، با صراحت دو مورد از مراسم و برنامه‌هاى حج را جزء شعائر الهى شمرده است: يکى «صفا و مروه» و ديگر «شتران قربانى»، ولى شعائر الهى در اين دو خلاصه نمى‌شود و تمام عبادت‌هاى دسته جمعى از شعائر خداوند است، مانند نماز جمعه وجماعت وهمه‌ى مراسم حج.
تقوا، از حالت‌هاى روحى است که از آثار و نشانه‌ها به وجود آن پى‌برده مى‌شود، زيرا در کارهاى ظاهرى، بين گناه و ثواب فرق چندانى نيست، مثلًا: نماز خالصانه با نماز رياکارانه در ظاهر يکى است وآنچه يکى را ارزشمند وديگرى را ضدارزش مى‌کند، همان روح وباطن کار است که مربوط به قلب‌هاست. «تَقْوَى الْقُلُوبِ»