تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَآتاهُمُ اللَّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (148)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 270
چون اين جماعت به اخلاص تمام دعا نمودند، اجابت دعاى آنها را فرمايد:
فَآتاهُمُ اللَّهُ ثَوابَ الدُّنْيا: پس عطا فرمود ايشان را خداوند به برکت دعا و استغفار و صبر بر ابتلائات، جزاى دنيا را، يعنى نصرت بر دشمنان و يافتن غنايم. وَ حُسْنَ ثَوابِ الْآخِرَةِ: و نيکوئى ثواب آخرت را، يعنى مغفرت و نعيم جنت و وصول به روضات رضوان و رضاى خالق منان.
نکته: تخصيص ثواب آخرت را به حسن، اشعار است به مزيد ثواب بر قدر استحقاق. و اشاره به آنکه نزد حق تعالى ثواب آخرتى منظور است نه پاداش دنيائى.
وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ: و خدا دوست مى‌دارد نيکوکاران را، يعنى صابران بر تکاليف شرعيه از نماز و روزه و حج و جهاد و امر به معروف و نهى از منکر، يعنى لازمه دوستى که احسان و انعام خاصه است، در باره نيکوکاران منظور مى‌فرمايد.
بيان: محسنين سه قسم هستند:
1- کسانى که احسان به خود نمايند، يعنى بدن خود را از گروگان آتش جهنم بيرون آرند به توحيد و پرهيز از شرک و فسق و فجور و ارتکاب محرمات الهى.
2- آنانکه سعى نمايند به ارشاد و هدايت بندگان خدا، و اين مرتبه عظمى، و از شعب منصب علياى نبوّت مى‌باشد؛ و لذا حضرت رسول اکرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به حضرت امير المؤمنين عليه السّلام فرمايد: يا علىّ لئن يهتدى بک احد خير لک من الدّنيا و ما فيها «1». يعنى: يا على، اگر هر آينه هدايت شود به سبب تو يک فردى، بهتر است از دنيا و آنچه در آنست.
3- کسانى که احسان به ديگران نمايند به عوارضات دنيا و اينهم گر چه
«1» المحجّة البيضاء جلد اوّل، صفحه 19 (بعضى از راويان، مخاطب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را «معاذ» نقل کرده‌اند)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 271
مستوجب ثواب است، لکن بدان مرتبه نخواهد رسيد.