از ميان سورههاى قرآن، حمد، انعام، سبأ، فاطر و کهف، باجملهى «الْحَمْدُ لِلَّهِ» شروع شده است و در سه سوره از آنها سخن از آفرينش هستى است. در سورهى حمد از تربيت و در اينجا از کتاب آسمانى سخن به ميان آمده است. گويا هستى و آفرينش، همراه با کتاب و قانون، دو بال براى تربيت انسانها هستند.
«اعوجاج» يعنى انحراف و کجى. «عَوَج» در مورد محسوسات و «عِوَج» در غير محسوسات به کار مىرود. «1» و «قيّم» به معناى برپادارنده وسامانبخش است.
«1». «عَوَج» براى انسانها و «عِوَج» براى غير انسانهاست. تفسير تبيان.
جلد 5 - صفحه 139
سورهى قبل با «سُبْحانَ الَّذِي» شروع شده بود و اين سوره با «الْحَمْدُ لِلَّهِ»، تسبيح و تحميد معمولًا در کنار هماند.
کلمهى «عَبْدِهِ» در قرآن هرجا به طور مطلق آمده، مراد پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله است، مثل «نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ» «1»، «فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ» «2»، «يُنَزِّلُ عَلى عَبْدِهِ» «3»، أَ لَيْسَ اللَّهُ بِکافٍ عَبْدَهُ «4».