اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قَيِّماً لِيُنذِرَ بَأساً شَدِيداً مِن لَدُنه‌ُ وَ يُبَشِّرَ المُؤمِنِين‌َ الَّذِين‌َ يَعمَلُون‌َ الصّالِحات‌ِ أَن‌َّ لَهُم أَجراً حَسَناً «2» ماکِثِين‌َ فِيه‌ِ أَبَداً «3»
اينکه قرآن مجيد عهده‌دار است بر اينکه انذار کند و بترساند باس و عذاب شديد را از جانب خود و بشارت ميدهد مؤمنين را آن کساني که عمل ميکنند اعمال صالحه را به اينکه از براي آنها است اجر و جزاء نيکويي که مکث ميکنند در او هميشه ابد الآباد (قيّما) صفت کتابست در آيه قبل بعضي گفتند تقديم و تأخير دارد باين عبارت انزل علي عبده الکتاب قيما و لم يجعل له عوجا لکن بسيار ضعيف است در علم اخلاق متعرض هستند که اول تخليه است بعد تحليه يعني بايد اولا اخلاق رذيله را زائل کرد سپس محلّي نمود بصفات حميده کاسه که مملوّ از آب کثيف است بايد خالي کرد بعدا از آب لطيف پر کرد اولا بايد از کفر و شرک بيرون رفت بعد داخل در اسلام و ايمان شد عمارت شکسته را اولا بايد خراب کرد بعد ساختمان نمود پس اولا ميفرمايد وَ لَم يَجعَل لَه‌ُ عِوَجاً پس ميفرمايد (قيّما) و شاهد بر اينکه اينکه اولا انذار ميفرمايد لِيُنذِرَ بَأساً شَدِيداً بکفّار و مشرکين و منافقين و ضالّين و عصاة و بأس شديد عذاب جهنم است که ابد الآباد بانحاء عذاب معذّب هستند علاوه از بليّات دنيوي و عقوبات عالم برزخ و صحراي محشر من لدنه مرجع ضمير اللّه است يعني من عند اللّه که اينکه قرآن مجيد از جانب خداوند است که انذار ميکند وَ يُبَشِّرَ المُؤمِنِين‌َ بشارات قرآني بر اهل ايمان بسيار است کمتر سوره‌ايست که در آن بشارت نباشد الَّذِين‌َ يَعمَلُون‌َ الصّالِحات‌ِ مراد اينکه نيست که جميع اعمال صالحه را بجا آورد زيرا ممکن نيست و مراد اينکه نيست که تمام اعمالش صالحه باشد زيرا مباحات بسيار است بلکه مراد اينست که اعمال صالحه داشته باشد پس مؤمن غير صالح بخطر خيلي نزديکتر است که خداي نخواسته معاصي باعث زوال ايمان بشود أَن‌َّ لَهُم
جلد 12 - صفحه 326
أَجراً حَسَناً اجر حسن اجريست که بهر گونه نعمتي نائل شود و از جميع بليّات محفوظ باشد دنيوي و اخروي و بالاخص بهشت جاويد ماکِثِين‌َ فِيه‌ِ در آن اجر حسن (ابدا) که دوام و خلود دارد که يکي از ضروريات دين مسئله خلود است و آيات شريفه و اخبار آل اطهار مشحونست و منکر آن کافر و مرتد است.