اگر آيه وَ تَرَکْنا ... را در کنار آيه‌ى حَتَّى إِذا فُتِحَتْ يَأْجُوجُ وَ مَأْجُوجُ وَ هُمْ مِنْ کُلِّ حَدَبٍ يَنْسِلُونَ وَ اقْتَرَبَ الْوَعْدُ ... «1» قرار دهيم، به نظر مى‌رسد که مسأله‌ى قوم يأجوج و مأجوج، مربوط به قيامت و گويا مقدّمه‌ى آن است. يعنى پيش از قيامت، قوم يأجوج و مأجوج، آزاد و رها و مثل موج گسترده مى‌شوند.
از امام رضا عليه السلام در تفسير آيه‌ى «أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِکْرِي» نقل شده که به مأمون فرمود: مراد از «ذکر» در اين آيه على‌بن ابى‌طالب عليهما السلام است. «2»
مراد از چشم و گوش در آيه‌ى 101، معرفت، بصيرت و شناخت است، يعنى چشم و گوش دل، نه عضو خاصّ در سر. زيرا قرآن گاهى کورى را به دل نسبت مى‌دهد و مى‌فرمايد:
«مَنْ کانَ فِي هذِهِ أَعْمى» «3»