اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لَم تَرَ کَيف‌َ ضَرَب‌َ اللّه‌ُ مَثَلاً کَلِمَةً طَيِّبَةً کَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصلُها ثابِت‌ٌ وَ فَرعُها فِي السَّماءِ «24» تُؤتِي أُکُلَها کُل‌َّ حِين‌ٍ بِإِذن‌ِ رَبِّها وَ يَضرِب‌ُ اللّه‌ُ الأَمثال‌َ لِلنّاس‌ِ لَعَلَّهُم يَتَذَکَّرُون‌َ «25»
أَ لَم تَرَ کَيف‌َ ضَرَب‌َ اللّه‌ُ مَثَلًا رؤيت در اينجا بمنزله علم است که رؤيت
جلد 11 - صفحه 383
قلب باشد يعني آيا پيغمبر اکرم نميداني و درک نميکني که چگونه خداوند حقايق را با مثال بيان ميفرمايد که يک قسمت مهم قرآن بيان امثال است چون درک حقايق بمثل روشن‌تر ميشود.
کلمة طيّبة کلمه طيّبه لا اله الّا اللّه است که کلمه اخلاصش هم ميگويند و کلمه توحيد هم نام ميگذارند لکن بتمام معني چون اينکه کلمه شريفه سه دلالت دارد مطابقي توحيد عبادتي است در مقابل مشرکين که عبده اصنام و غير آنها بودند. تضمّني توحيد ذاتي و افعالي و صفاتي زيرا اگر واجب الوجودي غير او بود يا خلق و رزق بدست غير او بود مستحق عبوديت و پرستش بود.
التزامي اعتقاد بجميع عقائد حقه و تسليم جميع فرمايشات و دستورات و واردات کشجرة طيبة در اخبار بسياري داريم که شجره طيبه اصل آن و ريشه آن وجود مقدس پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که ميفرمايد
اصلها ثابت
الي يوم القيمة وَ فَرعُها فِي السَّماءِ ائمه اطهار عليهم السلام هستند، و في السماء اشاره بارتفاع درجه و مقام آنها است و غصن و قامه آن صديقه طاهره سلام اللّه عليها است و برگها و اوراق آنها شيعيان هستند که در بسياري از اخبار دارد که هر شيعه که از دنيا ميرود يک برگ آن ساقط ميشود و هر شيعه که بدنيا ميآيد جاي آن برگ برگي روئيده ميشود.
تُؤتِي أُکُلَها اکل و ميوه‌هاي آن علوم ائمه عليهم السلام است.
کُل‌َّ حِين‌ٍ بِإِذن‌ِ رَبِّها که در هر زماني روز بروز و عصر بعصر بقلم و بيان علماء شيعه روشن‌تر و شيرين‌تر و واضح‌تر ميشود بتوفيق پروردگار آن شجره و کلمه طيبه لا اله الّا اللّه هم در هر عصر و زماني آثار قدرت و کبريايي او بيشتر و زيادتر و روشن‌تر ميشود.
وَ يَضرِب‌ُ اللّه‌ُ الأَمثال‌َ اينکه مثل تطبيق حقايق و معنويات اسلام است با
جلد 11 - صفحه 384
ظواهر اسلام که وجود مقدس اينکه خانواده و علوم آنها و شيعيان آنها باشند و اينکه امثال را خداوند ميزند للناس تمام اهل عالم لَعَلَّهُم يَتَذَکَّرُون‌َ گفتيم لعل‌ّ از خداوند متعال بمعني ترديد نيست که خداوند نداند که اينها متذکر ميشوند يا نميشوند بلکه بمعني بايد است که بايد متذکر شوند.