اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رَبَّنَا اغفِر لِي وَ لِوالِدَي‌َّ وَ لِلمُؤمِنِين‌َ يَوم‌َ يَقُوم‌ُ الحِساب‌ُ (41)
پروردگار ما بيامرز از براي من و از والدين من و از براي مؤمنين روزي که برپا ميشود حساب روز قيامت.
تنبيه- اختلافي است بين سنّي و شيعه در اينکه والد ابراهيم چه کسي بوده، عقيده اهل سنّت اينست که آزر بوده که بت پرست بوده زيرا در بسياري از آيات دارد که اطلاق اب بر او کرده مثل وَ إِذ قال‌َ إِبراهِيم‌ُ لِأَبِيه‌ِ آزَرَ أَ تَتَّخِذُ أَصناماً آلِهَةً و غير اينکه آيه از آيات و لذا لازم نميدانند که آباء انبياء مؤمن
جلد 11 - صفحه 399
باشند حتي العياذ مثل عبد اللّه پدر حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و عبد المطّلب و ابي طالب والد امير المؤمنين [ع] را مشرک ميدانند. و لکن عقيده شيعه اينست که آباء انبياء تا حضرت آدم عليه السّلام تمام يا نبي‌ّ بودند يا وصي انبياء يا مؤمن صالح متقي چنانچه در زيارت وارث مي‌گويي
(اشهد انک کنت نورا في الاصلاب الشامخة و الارحام المطهرة لم تنجسک الجاهلية بانجاسها و لم تلبسک من مدلهمّات ثيابها)
و مي‌گوييم آزر عموي ابراهيم و شوهر مادر ابراهيم بود بعد از رحلت پدر بزرگوارش و چون در دامن آزر بزرگ شده بود اطلاق اب بر او ميکرد و اينکه دعوي را ما از چند آيه شريفه قرآن استفاده ميکنيم يکي آيه شريفه کلام اولاد يعقوب أَم کُنتُم شُهَداءَ إِذ حَضَرَ يَعقُوب‌َ المَوت‌ُ إِذ قال‌َ لِبَنِيه‌ِ ما تَعبُدُون‌َ مِن بَعدِي قالُوا نَعبُدُ إِلهَک‌َ وَ إِله‌َ آبائِک‌َ إِبراهِيم‌َ وَ إِسماعِيل‌َ وَ إِسحاق‌َ بقره آيه 133.
با اينکه اسماعيل عم‌ّ يعقوب بود و اطلاق اب بر عم‌ّ کرده‌اند، ديگر آيه شريفه وَ ما کان‌َ استِغفارُ إِبراهِيم‌َ لِأَبِيه‌ِ إِلّا عَن مَوعِدَةٍ وَعَدَها إِيّاه‌ُ فَلَمّا تَبَيَّن‌َ لَه‌ُ أَنَّه‌ُ عَدُوٌّ لِلّه‌ِ تَبَرَّأَ مِنه‌ُ توبه آيه 116، و اينکه مسلّما در سن‌ّ جواني ابراهيم [ع] بوده که از آزر تبرّي جسته و اينکه آيه شريفه رَبَّنَا اغفِر لِي وَ لِوالِدَي‌َّ وَ لِلمُؤمِنِين‌َ در سن پيري ابراهيم بود پس معلوم ميشود والد ابراهيم غير از آزر است.
يَوم‌َ يَقُوم‌ُ الحِساب‌ُ اينکه جمله هم يک شاهد قويست که طلب مغفرت يوم الحساب با تبرّء منه سازش ندارد.