اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَنذِرِ النّاس‌َ يَوم‌َ يَأتِيهِم‌ُ العَذاب‌ُ فَيَقُول‌ُ الَّذِين‌َ ظَلَمُوا رَبَّنا أَخِّرنا إِلي أَجَل‌ٍ قَرِيب‌ٍ نُجِب دَعوَتَک‌َ وَ نَتَّبِع‌ِ الرُّسُل‌َ أَ وَ لَم تَکُونُوا أَقسَمتُم مِن قَبل‌ُ ما لَکُم مِن زَوال‌ٍ (44)
و انذار فرما تمام ناس را و بترسان از روزي که ميآيد آنها را عذاب پس ميگويند کساني که ظلم کردند پروردگار ما عقب بينداز و تأخير فرما ما را تا مدت نزديکي اجابت ميکنيم دعوت تو را و متابعت ميکنيم پيغمبران را آيا نبوديد شما که قسم ياد ميکرديد پيش از اينکه اجل شما برسد که نيست از براي شما زوال هميشه در دنيا هستيد و فاني نميشويد.
وَ أَنذِرِ النّاس‌َ انذار مقابل بشارت است که وظيفه انبياء بوده که مبشر و منذر باشند، بشارت به اينکه ايمان و عمل صالح و تقوي و اتصاف بصفات حميده
جلد 11 - صفحه 402
موجب رستگاري و سعادت و فيوضات الهي و نيل ببهشت ميشود و انذار به اينکه شرک و کفر و ضلالت و معاصي و صفات خبيثه باعث بدبختي و شقاوت و غضب الهي و عقوبات و عذابهاي دنيوي و اخروي ميگردد.
يَوم‌َ يَأتِيهِم‌ُ العَذاب‌ُ ممکن است مراد يوم القيمة باشد لکن بعيد نيست که همان حين موت و حالت احتضار باشد بقرينه جمله بعد فَيَقُول‌ُ الَّذِين‌َ ظَلَمُوا چه ظلم بنفس کرده باشند يا بغير يا بدين رَبَّنا أَخِّرنا إِلي أَجَل‌ٍ قَرِيب‌ٍ زيرا اگر روز قيامت بود ميگفتند ما را برگردان بدنيا نه اينکه اجل و مرگ ما را تأخير انداز و بهمين قرينه گفتيم آيه شريفه لَو لا أَخَّرتَنِي إِلي أَجَل‌ٍ قَرِيب‌ٍ فَأَصَّدَّق‌َ وَ أَکُن مِن‌َ الصّالِحِين‌َ منافقون آيه 10، عذاب زکاة و حج همان پيش از موت ميرسد.
نُجِب دَعوَتَک‌َ بتوحيد و ايمان و عقائد حقّه وَ نَتَّبِع‌ِ الرُّسُل‌َ آنچه فرمودند از فعل واجبات و ترک محرمات.
أَ وَ لَم تَکُونُوا أَقسَمتُم مِن قَبل‌ُ ما لَکُم مِن زَوال‌ٍ استفهام تقريري است در جواب ظالمين، مگر شما نبوديد که قسم ياد کرديد و ميگفتيد که اينکه دستگاه ما هميشه هست و اعتناء بانبياء و دستورات الهي نکرديد و بکفر و فسق و ظلم خود ادامه داديد.