اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قَد مَکَرُوا مَکرَهُم وَ عِندَ اللّهِ مَکرُهُم وَ إِن کانَ مَکرُهُم لِتَزُولَ مِنهُ الجِبالُ (46)
و محققا مکر کردند آن ظالمين قبل مکر خود را و نزد خداوند مکرهاي آنها محفوظ است و در دفتر الهي ثبت شده و انتقام از آنها کشيده شده و ميشود و بر فرض اينکه مکر آنها آن قدر بزرگ باشد که کوهها را از جا بکند انتقام الهي بزرگتر و عظيمتر است.
وَ قَد مَکَرُوا مَکرَهُم مکر با انبياء و مؤمنين کردند هر چه توانستند از سخريه و استهزاء و اذيت و ظلم و جسارت و توهين و کلمات زشت مثل ساحر و مجنون و کذّاب و مفتري ولي در مقابل قدرت الهي نميتوان عرض اندام کرد خداوند وعده داده پيغمبران خود و مؤمنين بآنها را نصرت فرمايد و دشمنان بآنها را هلاک کند و از بين ببرد چنانچه در همين سوره آيه 14 گذشت که فرمود فَأَوحي إِلَيهِم رَبُّهُم لَنُهلِکَنَّ الظّالِمِينَ وَ لَنُسکِنَنَّکُمُ الأَرضَ مِن بَعدِهِم الاية
جلد 11 - صفحه 404
و اينکه جمله براي تسليت خاطر مبارک پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که صبر کن بر اذيتهاي قوم ما تو را نصرت ميکنيم و دشمنان تو را هلاک ميکنيم.
وَ عِندَ اللّهِ مَکرُهُم يعني جزاء و عقوبت مکر آنها نزد خدا محفوظ است بموقع خود بآنها خواهد رسيد.
وَ إِن کانَ مَکرُهُم لِتَزُولَ مِنهُ الجِبالُ مکر آنها هر چه بزرگ باشد نميتواند در کوه اثر ببخشد چه رسد در اراده الهيه تأثير کند و بر فرض که کوه را از جا بکند قدرت الهي را نميتواند جلوگيري کند.