نکته‌های تفسیر نور

«صَلْصالٍ» به گِل خشک و نپخته‌اى گويند که هرگاه در آن دميده شود، صداى صوت از آن‌ جلد 4 - صفحه 455 برخاسته مى‌شود. «1» «حَمَإٍ» به گِل تيره رنگ و «مَسْنُونٍ» به معناى متغير است. «سموم» به باد داغى گفته مى‌شود که مثل سمّ در عمق جان انسان اثر مى‌گذارد. اين آيه، يا اشاره به آفرينش اوّلين انسان يعنى حضرت آدم است، «خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ» «2» و يا مراد سير آفرينش همه انسان‌هاست که مواد زمين از طريق غذا و نطفه به صورت انسان درمى‌آيد، همان گونه که در سوره کهف آيه 37 مى‌خوانيم که انسان در آغاز خاک، سپس نطفه و سپس به صورت انسان درمى‌آيد. «أَ کَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَکَ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاکَ رَجُلًا» «3» در فرهنگ قرآن، جنّ موجودى مکلّف است که مورد خطاب خداوند قرار گرفته است، «يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ»* و قرآن را مى‌فهمد. در اوّلين آيه از سوره جنّ مى‌خوانيم: «اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الْجِنِّ» گروهى از جنّ قرآن را گوش کردند. جنّ همانند انسان داراى شهوت است. چنانکه درباره زنان بهشتى مى‌خوانيم که آنها باکره هستند، نه انسانى با آنها آميزش کرده و نه جنّى. «لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ» «4» و طبق اين آيه آفرينش آن از آتش و قبل از انسان بوده است. چنانکه ابليس از جنّ است، «کانَ مِنَ الْجِنِّ» وهمانند ديگر کافران از جنّ به دوزخ مى‌رود. «لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ» «5»