تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَکَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلاَّ مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْغاوِينَ (42) إِنَّ عِبادِي‌: بدرستى که بندگان مرا، يعنى کسانى که به اخلاص اطاعت مرا نمايند. لَيْسَ لَکَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ‌: نيست از براى تو بر ايشان تسلطى در اغواء و اضلال، چه ايشان، به عصمت و لطف من، از وساوس و مکايد تو محفوظند بنابراين معنى خاص باشد نسبت به بندگان مخلص، چنانچه در آيه ديگر بيان‌ «1» تفسير برهان، جلد 2، صفحه 344، حديث دوّم. «2» مدرک پيشين، حديث سوّم. جلد 7 - صفحه 112 شده‌ (إِلَّا عِبادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ) يا آنکه عام باشد، يعنى بدرستى که بندگان مرا نيست براى تو تسلطى بر ايشان که به قهر و جبر گمراه نمائى، زيرا منتهاى منيه تو، تزيين و تحريص و تدليس و وسوسه باشد، يا تو را بر قلوب ايشان راهى نيست. در تفسير برهان از حضرت صادق عليه السّلام فرمود: مائيم اهل بيت رحمت و بيت نعمت و برکت، و مائيم بنيان زمين، و شيعيان ما عروه اسلام. و نبود دعوت ابراهيم مگر براى ما و شيعيان ما، و هرآينه بتحقيق استثنا فرمود خداى تعالى تا روز قيامت بر ابليس پس فرموده‌ (إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَکَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ) «1» تبصره: بنابر فرمايش امام عليه السّلام مى‌توان گفت: مصداق عبد حقيقى، در شيعه خلص مى‌باشد، زيرا شيعه کسى است که طابق النعل بالنعل پيروى کند فرمايشات و آثار ائمه معصومين عليهم السّلام را. و بنده فرمانبردار، آن را گويند که مطيع و منقاد اوامر الهى باشد بدون هيچ استقلالى. إِلَّا مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْغاوِينَ‌: مگر کسانى که پيروى کنند تو را از گمراهان و منهمکين در مخالفت و عصيان، زيرا وقتى قبول نمود از شيطان دعوت گمراهى را، هرآينه استيلا يابد بر او به برگردانيدن او از هدايت به ضلالت، و از طاعت به معصيت. تنبيه: آيه شريفه دليل است بر بطلان جبر و ثبوت اختيار، زيرا حق تعالى استثنا فرمود از جمله بندگان. کسانى را که متابعت کنند شيطان را در گمراهى و منقاد او شوند، به اختيار ترک جاده مستقيم هدايت را نموده به ضلالت افتند، به کسى مربوط نيست.