1- کفر، مانع شناخت حقيقت است. «لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا ...»
2- کوتاه يا بلند بودن عمر وزمان رفاه، بدست خداست. «نُمْلِي لَهُمْ ... نُمْلِي لَهُمْ»
3- همهى انسانها دنبال خير هستند، لکن بعضى در مصداق اشتباه مىکنند.
«لا يَحْسَبَنَّ ... خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ»
4- مهلتهاى الهى، نشانهى محبوبيّت نيست. «لا يَحْسَبَنَّ ... خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ»
5- نعمتها به شرطى سودمند هستند که در راه رشد و خير قرار گيرند، نه در راه شرّ و گناه. «إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً»
6- طول عمر مهم نيست، چگونگى بهره از عمر مهم است. «أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ»
امام سجاد عليه السلام در دعاى «مکارمالاخلاق» چنين مىفرمايد: خدايا! اگر عمر من چراگاه شيطان خواهد شد، آن را کوتاه بگردان.
7- زود قضاوت نکنيم، پايان کار و آخرت را نيز به حساب آوريم. «أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ ... وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ»
8- رفاه و حاکميّت ستمگران، نشانهى خشنودى خداوند از آنان نيست. چنانکه دليلى بر سکوت ما در برابر آنان نيز نمىباشد. «نُمْلِي لَهُمْ ... لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ»
9- عذابهاى آخرت، انواع و مراحل متعدّدى دارد. «عَذابٌ مُهِينٌ» در آيهى قبل نيز فرمود. «عَذابٌ أَلِيمٌ»
«1». تحفالعقول، ص 203.
تفسير نور(10جلدى)، ج1، ص: 660