1- تولّد از مادر، به ارادهى الهى است. «اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ»
2- ياد نقصها و کمبودها و فقدانهاى گذشته، روحيّهى شکر را در انسان بارور
«1». حذف مقدمات، نظير سخن گفتن حضرت عيسى در گهواره و سرعت بخشيدن به مقدمات، مانند آوردن تخت بلقيس نزد حضرت سليمان در يک لحظه.
جلد 4 - صفحه 557
مىکند. لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً ... لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ
3- حکمت و سنّت خداوند، آن است که هر کارى از راه وسيلهاش انجام شود.
ابزار علم، چشم و گوش و دل است. جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ ...
4- کارآيىِ گوش قبل از چشم است. (گوش در شکم مادر هم مىشنود، ولى چشم بعد از تولد تا مدّتى بسته است. شايد به همين دليل در آيه نام گوش قبل از چشم برده شده است) «جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ»
5- تشکر از هر نعمت، بکارگيرى صحيح آن است. زيرا قرآن از گروهى انتقاد مىکند که چشم دارند ولى حقايق را نمىبينند، گوش دارند ولى حاضر به شنيدن حقّ نيستند. جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ ... لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ
6- شکر واقعى نعمت چشم و گوش، تحصيل علم است: زيرا آيه ابتدا مىفرمايد:
شما نمىدانستيد، من به شما چشم و گوش دادم تا شکر کنيد، يعنى علم بياموزيد. جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ ... لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ