مسلمانان صدر اسلام در دوران سخت مکّه، از پيامبر اسلام اجازهى جنگ با مشرکان را مىخواستند و مىگفتند: پيش از اسلام عزيز بوديم، اينک به خاطر اسلام گرفتار فشاريم، بگذار بجنگيم تا عزّت خود را به دست آوريم. پيامبر صلى الله عليه و آله که آن هنگام مأمور به جنگ نبود، اجازه نمىداد، ولى پس از هجرت که فرمان جهاد آمد، جمعى از همان جهاد طلبان، دست به اعتراض و بهانه جويى زدند و کفّار مکّه را بزرگ شمرده و از آنان به شدّت مىترسيدند.
«خَشْيَةِ» به ترسى گفته مىشود که برخاسته از عظمت و بزرگ دانستن طرف مقابل باشد.
امام صادق عليه السلام فرمود: مراد از «کُفُّوا أَيْدِيَکُمْ»، «کفّوا السنتکم» است، گويا شعارهاى توخالى مىدادند که آيه نازل شد، دست برداريد. «1»
«1» تفسير نوالثقلين کافى ج 2 ص 114.
جلد 2 - صفحه 110
امام باقر عليه السلام يکى از نمونهها را صلح امام حسن عليه السلام معرّفى فرمودند که آن صلح از آنچه خورشيد بر آن مىتابد براى امّت اسلام بهتر بود. «1»
آرى، رهبر معصوم گاهى مثل امام حسن عليه السلام فرمان آتشبس مىدهد و گاهى مانند امام حسين عليه السلام جنگ و شهادت را لازم مىداند.
در روايات متعددى مىخوانيم که مراد از اجل قريب که مردم تقاضاى تأخير جهاد را تا آن زمان دارند، قيام حضرت مهدى عليه السلام است. «2» يعنى افرادى مىگويند: تا زمان قيام امام زمان عليه السلام نبايد حکم قتال بيايد.