1- جهاد بايد بر اساس اطلاعات وآگاهى از وضعيّت واهداف دشمن باشد.
«فَتَبَيَّنُوا»
2- کسانى را که اظهار اسلام مى‌کنند، با آغوش باز بپذيريد. لا تَقُولُوا ... لَسْتَ مُؤْمِناً
3- در جبهه‌ى جهاد، از قدرت خود سوء استفاده نکنيد. لا تَقُولُوا ... لَسْتَ مُؤْمِناً
4- بر چسبِ بى‌دينى به ديگران زدن و عجله در نسبت دادن کفر به افراد مشکوک
«1». تفسير راهنما.
«2». تفسير راهنما ذيل آيه.
جلد 2 - صفحه 136
ممنوع. لا تَقُولُوا ... لَسْتَ مُؤْمِناً
5- ما مأمور به ظاهريم، نه درون افراد، اگر گفتارشان را نمى‌پذيريم، فورى هم ردّ نکنيم. لا تَقُولُوا ... لَسْتَ مُؤْمِناً
6- نه تنها ادّعا دليل مى‌خواهد، بلکه ردّ مطلب نيز دليل مى‌خواهد. لا تَقُولُوا ... لَسْتَ مُؤْمِناً
7- با انگيزه‌هاى مادّى ديگران را تکفير نکنيد. «تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا»
8- در جنگ‌ها، اهداف مادّى را کنار بگذاريد و قداست جهاد را با غنيمت طلبى نشکنيد. «تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا»
9- جاذبه‌ى دنيا، رزمندگان جان بر کف را هم رها نمى‌کند. إِذا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ... تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا
10- هدف از جهاد، پيوستن ديگران به اسلام است، نه کسب غنائم. پس به خاطر غنائم، ديگران را متّهم به بى‌دينى نکنيم. لا تَقُولُوا ... لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا
11- خطر عوض شدن انگيزه‌ها در جهاد، بسيار مهم است. «تَبْتَغُونَ»
12- دنيا، عارضى، ناپايدار و زودگذر است. «عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا»
13- زهد و بى‌اعتنايى به دنيا، بايد اخلاق رزمنده‌ى مؤمن باشد. «تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا» 14- شما بى‌تحقيق و بى‌پروا گام برنداريد، خداوند مسائل مادّى را حل مى‌کند.
«فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ کَثِيرَةٌ»
15- ياد پاداش‌هاى الهى، دنيا را در نظر انسان کوچک مى‌کند. «فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ کَثِيرَةٌ»
16- نعمت‌هاى مادّى را هم از خدا بخواهيم. «فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ»
17- انسان فطرتاً دنبال منافع مادّى است و بايد به نحوى تأمين شود، چه بهتر که با شناساندن ارزشهاى بهتر و جهت دادن به اين خواسته فطرى او را از سقوط
جلد 2 - صفحه 137
در ورطه سودهاى کم و ناروا باز داريم. «فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ کَثِيرَةٌ»
18- دنياگرايى، خصلتى جاهلى است. «کَذلِکَ کُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ»
19- خود را به جاى ديگران بگذاريد، بعد قضاوت کنيد. شما هم روزى چنين بوديد. «کَذلِکَ کُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ»
20- مغرور نشويد، که ايمانتان از خداست. «فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْکُمْ»
21- هدايت‌هاى الهى، منّت خداوند بر ماست. «فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْکُمْ»
22- نعمت‌ها مسئوليّت آورند. «فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْکُمْ فَتَبَيَّنُوا»
23- خطر و ضرر قتل نابجا، بيش از احتمال نفاق از سوى دشمنان و از دست دادن غنائم است. عهده‌داران مال و جان و آبروى مردم، بايد اصل احتياط و تحقيق را فراموش نکنند. فَتَبَيَّنُوا ... فَتَبَيَّنُوا
24- نه ساده‌انديش باشيد، نه زود باور. نه بد انديش و نه کينه‌توز. «فَتَبَيَّنُوا»
25- در حوادث جنگ که زمينه و بهانه براى قتل بى گناهان است، با عقل و حوصله برخورد کنيد، نه با احساسات، که خداوند، آگاه و بيناست. «إِنَّ اللَّهَ کانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً»