مسلمانان به خاتميّت پيامبر اسلام واينکه بهترين امّتند افتخار مىکردند. «1» و اهلکتاب نيز به سابقهى خود مىباليدند و مىگفتند: جز ايّام معدودى در آتش نخواهيم بود. «2» اين آيه در تصحيح پندار هر دو گروه، ملاک را «عمل» قرار داد.
در دو آيهى قبل، امانىّ و آرزوها را از شيطان دانست، در اين آيه آرزوهاى باطل را ردّ مىکند.
تعبير «يُجْزَ بِهِ» شامل جزاى دنيوى، يا اخروى يا هر دو مىباشد. روايات، جزاى خلافکارى مؤمن را گرفتارىها و سختىهاى دنيا و برزخ معرّفى کرده است. «3»
برخى مسلمانان انتظار داشتند که پيامبر صلى الله عليه و آله در مشاجره آنها با اهلکتاب، از مسلمانان جانبدارى کند، در حالى که اصل بر عدالت است، نه حمايت. «4»
پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله در پاسخ کسى که از جملهى «من يعمل سوء يجز به» به وحشت افتاده بود،
«1». آلعمران، 110.
«2». بقره، 80.
«3». تفسير اطيبالبيان.
«4». تفسير الميزان.
جلد 2 - صفحه 170
فرمود: امراض جسمى و گرفتارىها، نوعى کيفر اعمال انسان است. «1»