نکته‌های تفسیر نور

ممکن است معنى جمله‌ «فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوى‌ أَنْ تَعْدِلُوا» چنين باشد: از هوسها پيروى نکنيد که در نتيجه از حقّ منحرف شويد و عدول کنيد. کلمه‌ى‌ «تَلْوُوا» از ريشه‌ى «لى» به معناى پيچاندن و تاب دادن است که مراد از آن در اين آيه يا گرداندن زبان به ناحق و تحريف گواهى است و يا تاب دادن به اجراى عدالت و ايجاد تأخير در آن است. تمام کلمات و جملات اين آيه در راستاى تشويق و تأکيد بر عدالت است. قيام به عدالت و گواهى به عدالت ودورى از هرگونه فردگرايى، نژادگرايى و ياضعيف‌گرايى، معيار حقّ و عدالت است، نه فقر و غنى، يا خويش و خويشاوند. گواهى انسان چند حالت دارد: گاهى عليه ثروتمندان به خاطر روحيّه‌ى ضدّ استکبارى. گاهى به نفع ثروتمندان بخاطر طمع به مال و مقام او. گاهى عليه فقير به خاطر بى‌اعتنايى به او. گاهى به نفع فقير به خاطر دلسوزى براى او. اين آيه همه‌ى اين انگيزه‌ها را باطل و تنها قيام به عدل را حقّ مى‌داند. امام صادق عليه السلام فرمود: مؤمن بر مؤمن هفت حقّ دارد که واجب‌ترين آنها گفتن حقّ است، جلد 2 - صفحه 184 گرچه به زيان خود و بستگانش تمام شود. «1»