تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ قَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَ ما قَتَلُوهُ وَ ما صَلَبُوهُ وَ لکِنْ شُبِّهَ لَهُمْ وَ إِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَکٍّ مِنْهُ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلاَّ اتِّباعَ الظَّنِّ وَ ما قَتَلُوهُ يَقِيناً (157) ترجمه‌ و گفتارشان که ما کشتيم مسيح عيسى پسر مريم پيغمبر خدا را و نه کشتند او را و نه بردار زدند و لکن مشتبه کرده شد براى ايشان و همانا آنانکه اختلاف نمودند در آن هر آينه درشکند از آن نيست مر ايشانرا هيچ دانشى مگر پيروى نمودن گمان و نکشتند او را بطور يقين. تفسير اقرارشان به نبوت حضرت عيسى از روى عقيده نبود بلکه بر طبق ادعاء آن حضرت و تصديق حواريّون بود مانند آنکه نسبت بحضرت ختمى مرتبت بمسلمين ميگفتند که پيغمبرى که فرستاده شده است بسوى شما ديوانه است و مقصودشان استهزا بود و اين بعد از آن بود که خداوند آنحضرت را بآسمان برد و چون افتخار و تجرّى مينمودند بچنين معصيت بزرگى مورد ملامت شدند با آنکه واقعا نکشته بودند آنحضرت را و نه بدار کشيده بودند بلکه خداوند کس ديگرى را بصورت او در آورده بود و امر بر آنها مشتبه شده بود چنانچه در سوره آل عمران در ذيل آيه و مکروا و مکر اللّه بيان شد و پس از اين واقعه بين يهود اختلاف شد بعضى گفتند او دروغگو بود و ما او را بحق کشتيم و بعضى مردد شدند در قتل آنحضرت و گفتند اگر او را کشتيم پس رفيق ما که براى کشتن او بخانه رفت چه شد و بعضى گفتند مقتول رويش روى عيسى است ولى بدنش بدن رفيق ما است پس معلوم نيست ما او را کشتيم يا رفيق خودمان را و کسانيکه شنيده بودند از آنحضرت که فرمود خداوند مرا بآسمان عروج ميدهد گفتند آنحضرت راست گفت بآسمان رفت و دسته ديگر گفتند آنحضرت دو جنبه داشت جنبه لاهوتى و جنبه ناسوتى بجنبه ناسوتى بدار کشيده شد و بجنبه لاهوتى خود عروج فرمود و هيچ يک از اين آراء و اقوال از روى علم و دانش و معرفت نبود بلکه هر يک بگمان خود اظهار عقيده و رأى مينمودند و همه در شک و شبهه بودند تا خداوند رفع شبهه از خلق فرمود و براى مزيد تأکيد فرمود که قطعا و يقينا نکشتند او را با آنکه در صدر آيه فرموده بود که نکشتند او را و نه بدار کشيدند و در آيه بعد فرموده که خداوند او را بجانب خود عروج داد و حقيقت امر معلوم گشت.