1- گاهى حوادث تاريخى، عامل صدور فرمانهاى الهى است. «مِنْ أَجْلِ ذلِکَ»
2- انسانها و سرنوشتشان در طول تاريخ به هم پيوند دارند. «مِنْ أَجْلِ ذلِکَ کَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ»
3- احکام الهى حکمت دارد وگزاف نيست. «مِنْ أَجْلِ ذلِکَ»
4- براى جلوگيرى از سنگدلى وپرهيز از تکرار حادثه، کيفر ومجازات لازم است.
«مِنْ أَجْلِ ذلِکَ کَتَبْنا»
«1». مکارمالاخلاق، ص 135.
«2». کافى، ج 2، ص 210.
«3». تفسير برهان.
«4». کافى، ج 2، ص 204.
«5». تفسير نورالثقلين.
جلد 2 - صفحه 283
5- جان همهى انسانهاى مؤمن از هر نژاد و منطقهاى که باشند، محترم است. «نَفْساً»
6- اعدام مفسد، در قانون بنىاسرائيل نيز بوده است. «کَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ»
7- خودکشى و سقط جنين، از نمونههاى «قتل نفس» و حرام است. مَنْ قَتَلَ نَفْساً ...
8- جان کسى که در زمين فساد مىکند يا براى جان مردم ارزشى قائل نيست و آنان را به قتل مىرساند، بىارزش است و بايد از بين برود. «بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ»
9- کشتن انسان در دو مورد جايز است:
الف: به عنوان قصاصِ قاتل. «بِغَيْرِ نَفْسٍ»
ب: براى از بين بردن مفسد. «أَوْ فَسادٍ»
10- ارزش عمل مربوط به انگيزه و هدف است. کشتن يک نفربه قصد تجاوز، به قتل رساندن يک جامعه است؛ «فَکَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً» امّا کشتن به عنوان قصاص، حيات جامعه است. «وَ لَکُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ» «1»
11- تجاوز به حقوق يک فرد، تهديد امنيّت جامعه است. «فَکَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً» آنان که کارشان نجات جان انسانهاست، مانند پزشکان، پرستاران، مأموران آتشنشانى، امدادگران، داروسازان و ... بايد قدر خود وارزش کار خويش را بدانند. «فَکَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً»
12- نشانه ى جامعهى زنده، امداد رسانى به گرفتاران و نجات جانهاست. «مَنْ أَحْياها فَکَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً»
13- عدم ايمان وعمل مردم به گفتار رسولان، در طول تاريخ بوده است. «وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُنا بِالْبَيِّناتِ ثُمَّ إِنَّ کَثِيراً مِنْهُمْ بَعْدَ ذلِکَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ»
«1». بقره، 179.
جلد 2 - صفحه 284
14- انسان مختار است، با آمدن پيامبران هم مىتواند راه خلاف برود. وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُنا بِالْبَيِّناتِ ... بَعْدَ ذلِکَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ