تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَکُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (87) ترجمه‌ اى آنکسانيکه ايمان آورديد حرام نکنيد پاکيزه‌هاى چيزهائى را که حلال گردانيد خدا از براى شما و تجاوز ننمائيد همانا خدا دوست ندارد تجاوز کنندگانرا. تفسير در مجمع و قمى ره از حضرت صادق (ع) نقل نموده که اين آيه نازل شد در باره امير المؤمنين (ع) و بلال و عثمان بن مطعون امّا امير المؤمنين (ع) سوگند ياد فرموده بود که شبها نخوابد و اما بلال سوگند ياد نموده بود که روزها غذا نخورد و اما عثمان بن مطعون قسم خورده بود که هرگز با زن مقاربت نکند و قمى ره علاوه فرموده که زن عثمان آمد نزد عايشه و او زن صاحب جمالى بود عايشه گفت چرا چنين ساده و بى‌آرايشى جواب داد براى که آرايش کنم مدتها است شوهرم با من نزديکى نميکند رهبانيّت اختيار نموده و ترک دنيا کرده و چون پيغمبر (ص) بر عايشه وارد شد قضيه را بعرض رسانيد آن حضرت امر فرمود بنداى خلق براى نماز و بعد از نماز بمنبر تشريف برد و بعد از حمد و ثناى الهى فرمود چرا بعضى از مردم حرام ميکنند بر خودشان چيزهائى را که خدا حلال فرموده من شب ميخوابم و مقاربت ميکنم و روز غذا ميخورم کسيکه از طريقه من اعراض نمايد از من نيست آنها برخواستند عرض کردند ما سوگند ياد نموديم و آيه بعد از اين بفاصله يک آيه نازل شد فيض ره فرموده در اين خطاب و عتاب پيغمبر (ص) منقصتى نيست براى مخاطب اگر محمدت نباشد چنانچه در آيه يا ايّها النّبىّ لم تحرم ما احل اللّه لک اين معامله از طرف خداوند با پيغمبر شده است حقير عرض ميکنم اما نفس عمل که کاشف از حسن‌ جلد 2 صفحه 260 طينت و صفاى سريرت و خلوص نيت و کمال شوق و حضور در مقام عبوديت و امتثال و تقرب بخداوند متعال است و اما خطاب و عتاب براى بروز لطف و ظهور رحمت و تسهيل بر عباد و ارائه طريق سداد بر اهل وداد است که همه بدانند تجاوز از حدّ در هيچ امرى مطلوب نيست اگر چه عبادت باشد خداوند بزحمت و مشقت بندگانش راضى نيست ميخواهد آنها در دنيا و آخرت در نعمت و رفاهيّت باشند و از طريق اعتدال خارج نشوند چنانچه در ذيل آيه اشاره باين امر شده است و مراد از طيّبات ظاهرا لذائذى است که طبع مايل بآنست و اضافه بيانيه است ..