نکته‌های تفسیر نور

در ايّام حج و حالت احرام، حاجى حقّ شکار ندارد. همان ايّام گاهى شکار تا نزديکى انسان مى‌آيد و مى‌توان به راحتّى به آن دست يافت، ولى آزمايش الهى به اين است که دست به شکار نزنيم. در حديث مى‌خوانيم: در عمره‌ى حُديبيه حيوانات شکارى فراوانى براى مسلمانان ظاهر شدند که مسلمانان مى‌توانستند به راحتى آنان را صيد کنند. «1» در قرآن، مسأله‌ى شکم و غذا، به عنوان يکى از اسباب آزمايش الهى مطرح شده است، به نمونه‌هاى زير توجّه کنيد: الف: آدم و حوا در مسأله‌ى غذا شکست خوردند. «لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ» «2» ب: بنى‌اسرائيل در تحريم صيد ماهى در روزهاى شنبه‌ها، شکست خوردند. «وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْکُمْ فِي السَّبْتِ» «3» ج: يکى از فرماندهان بنى‌اسرائيل هنگام عبور سربازانش از يک منطقه و رسيدن به نهر، فرمان داد که از آب آن ننوشند، ولى يارانش جز اندکى، خوردند. «فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا» «4» د: روزه گرفتن، يک آزمايش بزرگ است. ه: نزديک شدن شکار به حجاج در حالت احرام که حقّ صيد ندارند، خود يک آزمايش است. «تَنالُهُ أَيْدِيکُمْ» سؤال: انسان که چيزى را آزمايش مى‌کند، براى اطلاع و علم است، امّا خداوند که همه چيز را مى‌داند چرا آزمايش مى‌کند؟ پاسخ: حضرت على عليه السلام در نهج‌البلاغه مى‌فرمايد: آزمايشات الهى براى آن است تا انسان در برابر حوادث تلخ و شيرين عکس‌العمل نشان دهد و در برابر آن، استحقاق کيفر يا پاداش داشته باشد. «5» آرى، خداوند بر اساس عمل، کيفر و پاداش مى‌دهد نه بر اساس علم خود، همان گونه که ما نيز به خاطر علم به هنر و کارآيى فردى به او پاداش نمى‌دهيم، بلکه بايد براى ما کارى از خود نشان دهد تا مزد بگيرد. «1». تفسير نورالثقلين و کافى، ج 4، ص 396. «2». بقره، 35. «3». بقره، 65. «4». بقره، 249. «5». نهج‌البلاغه، خطبه 192. جلد 2 - صفحه 372 سؤال: آيا مهمان و زائر خانه خدا، به خاطر شکار حيوانى بايد به عذاب دردناک گرفتار شود؟ پاسخ: خود شکارکردن، عذاب دردناک ندارد، بلکه عذاب به خاطر شکستن قداست حرم و احرام و قانون‌شکنى اوست. «فَمَنِ اعْتَدى‌ بَعْدَ ذلِکَ فَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌ»