تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
إِذْ قالَ الْحَوارِيُّونَ يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّکَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ قالَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (112)
ترجمه
چون گفتند حواريون اى عيسى پسر مريم آيا ميتواند پروردگار تو که فرود آورد براى ما خوان طعامى از آسمان گفت بترسيد از خدا اگر هستيد گروندگان.
تفسير
پس از آنکه خداوند بقلب حواريّون الهام فرمود که بحضرت عيسى ايمان بياوريد ايمان آوردند ولى هنوز اطمينان کامل نداشتند و نميدانستند طرز مخاطبه با پيغمبر و عموم قدرت خدا را لذا پيغمبر اولو العزم را بنام خود و مادر گراميش خطاب نموده سؤال از استطاعت خداوند نمودند با آنکه نسبت استطاعت بخداوند سزاوار نيست زيرا مستطيع کسى را گويند که در فعل محتاج باسبابى باشد که آنها برايش آماده باشد و در مقابل آن غير مستطيع است که محتاج باسبابى است که برايش فراهم نيست و احتياج از ساحت بارى دور است و شايد باين ملاحظه بعضى گفتهاند سؤال از مقتضاى حکمت شده است يعنى چون وجود مقتضيات و مصالح در خارج بمنزله اسبابند براى ايجاد فعل سؤال از استطاعت شده است نه از قدرت چون قدرت حق را ميدانستند و بعضى تستطيع بصيغه مخاطب و ربّک بنصب خواندهاند و اين قرائت را عياشى بطريق مقطوع نقل نموده يعنى آيا استطاعت دارى که بخوانى پروردگارت را در هر حال سؤال خارج از ميزان ادب نمودهاند اگر مقصودشان از اين سؤال طلب معجزه بوده و اگر بعد از ظهور ساير معجزات آنحضرت باشد علاوه خواهش بىجائى کردند که با ايمان کامل منافات دارد لذا مأمور بتقوى و ترک سوء ادب و سؤال بىجا و ايمان کامل بخدا و رسول و عموم قدرت و مشيت الهى شدند.
جلد 2 صفحه 289