تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) أَ لَمْ يَرَوْا کَمْ أَهْلَکْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَکَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ ما لَمْ نُمَکِّنْ لَکُمْ وَ أَرْسَلْنَا السَّماءَ عَلَيْهِمْ مِدْراراً وَ جَعَلْنَا الْأَنْهارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَکْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَ أَنْشَأْنا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْناً آخَرِينَ «6» جلد 2 صفحه 299 ترجمه‌ آيا نديدند که چقدر هلاک کرديم پيش از ايشان از اهل زمانى که قدرت داده بوديم آنها را در زمين بر چيزيکه قدرت نداديم بشما و فرستاديم باران را بر آنها پى در پى و قرار داديم نهرها را که جارى ميشد از کنارشان پس هلاک نموديم آنها را براى گناهانشان و آفريديم بعد از آنها اهل زمان ديگرى را. تفسير استفهام براى تقرير است و قرن ظاهرا قطعه از زمان است که اهل زمان سابق نوعا در آن موجود نيستند و مراد اهل آن زمان است و ابتداء آيه اخبار از حال کسانى است که اعراض از آيات الهى و استهزاء بآن نموده‌اند و بعد عدول از غيبت بخطاب فرموده براى تفنّن در کلام و تمکين آن در قلوب کفار و مراد از آسمان باران رحمت است و مدرار صيغه مبالغه است يعنى شديد و فراوان و پى در پى و نافع و بموقع و جريان نهرها در باغها و مزارع و گردش گاههاى آنها بوده و مقصود چشم ترس کفار و تذکر دادن آنها است از حال قوم عاد و ثمود و امثال آنها که خداوند نعمت را بآنها تمام نموده بود از قوت و قدرت و ثروت و بسط جسم و وسعت رزق به اندازه‌اى که از هر جهت فوق اهل مکه بودند و چون مرتکب معاصى شدند آن تمکّن و وسائل قدرت براى آنها سودمند نشد و نتوانستند در مقابل اراده الهى لحظه قيام نمايند و خداوند زمين را از لوث وجود آنها بکلّى پاک فرمود و بجاى آنها قوم ديگرى آفريد که زمين را آباد و خدا را عبادت و پيغمبر را اطاعت نمايند تا کفار متوجه شوند بآنکه ممکن است با آنها هم همين سلوک را بفرمايد ..