اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَدِ استُهزِئ‌َ بِرُسُل‌ٍ مِن قَبلِک‌َ فَحاق‌َ بِالَّذِين‌َ سَخِرُوا مِنهُم ما کانُوا بِه‌ِ يَستَهزِؤُن‌َ «10»
و هرآينه بتحقيق استهزاء نمودند امم سالفه برسولان خود پس متوجه شد به آنهايي که مسخره ميکردند انبياء را آنچه که بودند بآن استهزاء ميکردند از عذابهاي دنيوي.
اينکه آيه شريفه در مقام تسليت حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است که شما اول پيغمبري نيستي که بشما استهزاء ميکنند انبياء سلف هم گرفتار اينگونه امّتها بودند و در مقام تهديد کفار است که امّتهاي انبياء سلف که انبياء خود را مسخره و استهزاء ميکردند عذاب بر آنها نازل شد و هلاک شدند و شما هم بترسيد که گرفتار اينگونه عذابها نشويد چنانچه در مورد حضرت نوح (ع) ميفرمايد وَ کُلَّما مَرَّ عَلَيه‌ِ مَلَأٌ مِن قَومِه‌ِ سَخِرُوا مِنه‌ُ قال‌َ إِن تَسخَرُوا مِنّا فَإِنّا نَسخَرُ مِنکُم کَما تَسخَرُون‌َ هود آيه 40، و همچنين قوم هود، صالح، لوط، شعيب، موسي عليهم السّلام و استهزاء و سخريه يکي از صفات خبيثه و اخلاق ذيله و معاصي بزرگ است نسبت بمؤمنين چه رسد نسبت بانبياء و اوصياء و صديقه طاهره (ع) و مقدسات دين که بسا موجب کفر و خلود در عذاب ميشود خدا ميفرمايد لا يَسخَر قَوم‌ٌ مِن قَوم‌ٍ عَسي أَن يَکُونُوا خَيراً
جلد 7 - صفحه 18
مِنهُم وَ لا نِساءٌ مِن نِساءٍ عَسي أَن يَکُن‌َّ خَيراً مِنهُن‌َّ حجرات آيه 11، و از پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است فرمود
(ان‌ّ المستهزئين بين النّاس يفتح لاحدهم باب من الجنة فيقال هلم‌ّ هلم‌ّ حتي يجي‌ء بکربه و غمّه فاذا اتي اغلق دونه و هکذا سائر ابواب الجنة حتي يفتح له باب فيقال هلم‌ّ هلم‌ّ فما يأتيه)
و آيات در ذم‌ّ استهزاء بسيار داريم در حق منافقين ميفرمايد إِنَّما نَحن‌ُ مُستَهزِؤُن‌َ، اللّه‌ُ يَستَهزِئ‌ُ بِهِم بقره آيه 13 و 14 قُل أَ بِاللّه‌ِ وَ آياتِه‌ِ وَ رَسُولِه‌ِ کُنتُم تَستَهزِؤُن‌َ توبه آيه 66 قُل‌ِ استَهزِؤُا إِن‌َّ اللّه‌َ مُخرِج‌ٌ ما تَحذَرُون‌َ توبه آيه 65 إِنّا کَفَيناک‌َ المُستَهزِئِين‌َ حجر آيه 95، و غير اينکه از آيات، و استهزاء چه بقول باشد يا بفعل يا بايماء و اشاره مطلقا حرام است و از رذائل اخلاقي است.
وَ لَقَدِ استُهزِئ‌َ بِرُسُل‌ٍ مِن قَبلِک‌َ معلوم ميشود که انبياء همه نوع اذيتي از قوم خود ديده‌اند و اگر در سائر اذيتها خداوند آنها را مهلت ميداد در اينکه اذيت مهلت نبود بقرينه فاء تفريع در قوله تعالي فَحاق‌َ بِالَّذِين‌َ حاق بمعني احاطه عذاب است که سرتاسر آنها را فروگرفته سَخِرُوا مِنهُم استفاده ميشود که سخريه و استهزاء بمعني واحد است ما کانُوا بِه‌ِ يَستَهزِؤُن‌َ يعني جزاء استهزاء آنها عذاب دنيوي باشد از غرق، ريح، صاعقه، صيحه، خسف و امطار حجاره.