نکته‌های تفسیر نور

آنچه از روايات استفاده مى‌شود آن است که حضرت سليمان عليه السلام براى جلوگيرى از انحراف يا سوء استفاده، دستور داد اوراق ساحران را جمع‌آورى و نگهدارى کنند. ولى گروهى به آن نوشته‌ها دست يافته و مشغول تعليم و اشاعه سحر «1» در ميان مردم شدند. آنان حتّى معجزات حضرت سليمان را سحر معرّفى کرده و پيامبرى او را منکر شدند. و برخى از بنى‌اسرائيل نيز به جاى پيروى از تورات به سراغ سحر و جادو رفتند. اين کار چنان شهرت و گسترش يافت که يهود زمان پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز سليمان را ساحرى زبردست مى‌دانستند و او را به عنوان پيامبر نمى‌شناختند! اين آيه، گناه و انحراف رها کردن تورات و پيروى از شياطين سحرآموز را بيان مى‌کند که يهود به جاى تورات از آنچه شياطين در زمان سليمان بر مردم مى‌خواندند، پيروى مى‌کردند. آنان براى توجيه کار خويش، نسبت سحر به سليمان نيز مى‌دادند، در حالى که سليمان مرد خدا بود و کارش معجزه، و شياطين در جهت مخالف او و کارشان سحر بود. علاوه بر آنچه گذشت، يهود از منبع ديگرى نيز به سحر دست يافتند. بدين طريق که خداوند دو فرشته را به نام «هاروت» و «ماروت» به صورت انسان در شهر «بابل» «2» در ميان مردم قرار داد که روش ابطال و خنثى سازى سحر و جادو را به آنان بياموزند. امّا براى اينکار لازم بود ابتدا آنان را با سحر آشنا سازند. چون انسان تا فرمول ترکيبى چيزى را نداند، نمى‌تواند آنرا خنثى نمايد. لذا فرشته‌ها، ابتدا طريق سحر و سپس طريقه ابطال آن را مى‌آموختند و قبل از آموزش با شاگردان خود شرط مى‌کردند که از آن سوء استفاده نکنند ومى‌گفتند: اين کار مايه‌ى فتنه و آزمايش است، مبادا در مسير خلاف بکار گيريد. امّا يهود از آن آموزش سوء استفاده نموده و از آن براى مقاصد ناشايست بهره بردند و حتّى براى جدايى ميان مرد و همسرش بکار گرفتند. «1». سحر، به فن ظريف و دقيقى گفته مى‌شود که امور را از مسير عادّى خود منحرف مى‌سازد. وگاهى سحر به معنى خدعه، و باطل را در شکل و قالب حقّ آوردن، آمده است. «2». «بابل» نام منطقه‌اى حدود نجف و کربلاى فعلى بوده است. جلد 1 - صفحه 171 قرآن در اينجا نکته‌اى را يادآور مى‌شود که جاى دقت و تأمل است. مى‌فرمايد: ساحر با داشتن علمِ سحر، از دايره‌ى قدرت الهى خارج نيست و بدون اراده‌ى خدا قادر به انجام کارى نيست و به کسى نمى‌تواند ضررى برساند، ولى از آنجايى که خداوند براى هر چيز اثرى قرار داده است، سحر و جادو نيز مى‌تواند اثرات سويى داشته باشد که از آن جمله تأثير آن بر روابط زناشويى و خانوادگى است.

آیات این صفحه