1- در برابر انحراف‌هاى فکرى، بايد غيرت دينى نشان داد. «غَضْبانَ أَسِفاً» (مانند برخورد امام خمينى قدس سره با توطئه‌ى آيات شيطانى سلمان رشدى مرتد)
2- حتّى غضب اولياى خدا، از روى تأسّف بر حال مردم است. «غَضْبانَ أَسِفاً»
3- از آفات هر انقلاب و حرکت اصلاحى، ارتداد و ارتجاع مى‌باشد. «بِئْسَما خَلَفْتُمُونِي» (پس رهبر بايد آن را پيش‌بينى کرده و پيشگيرى کند.)
4- در جامعه‌ى‌فاسد و منحرف، گاهى تلاش انبيا هم بى‌نتيجه مى‌ماند. «بِئْسَما خَلَفْتُمُونِي»
5- نبايد بر امر و فرمان الهى پيشى گرفت. «أَ عَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّکُمْ»
6- تأخير موسى و تمديد مدّت حضور در کوه طور، فرمان الهى بود، نه خواستِ موسى و البتّه جنبه‌ى تربيتى داشت. «أَمْرَ رَبِّکُمْ»
7- هرگاه اصول در خطر افتد، فروع را بايد رها کرد. «أَلْقَى الْأَلْواحَ» هنگامى که موسى ديد مردم مشرک شده ودست از اصل خداپرستى برداشته‌اند، الواح تورات را که يک سرى دستورات و قوانين الهى بود، به کنارى گذارد و پيگير اصل مهم‌تر شد.
8- براى ايجاد شوک در جامعه منحرف، بايد حرکت توبيخى چشمگير و به ياد ماندنى کرد. «أَلْقَى الْأَلْواحَ وَ أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ» چنانکه در نهج‌البلاغه مى‌خوانيم: حضرت على عليه السلام براى ايجاد تحرّک در شنوندگان بى‌تفاوت، گاهى سيلى به صورت مبارک خود مى‌زد. «ثمّ ضرب على لحيته الکريمة» «1»
9- به خاطر مقام و موقعيّت و خويشاوندى، از لغزش ديگران چشم‌پوشى نکنيم.
«أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ» گاهى توبيخ به موقع نزديکان و در ميان جمع، براى نشان دادن اهميّت مطلب و هشدار و زهر چشم گرفتن از بيگانگان است. «أَخَذَ
«1». نهج‌البلاغه، خطبه 182.
جلد 3 - صفحه 180
بِرَأْسِ أَخِيهِ» چنانکه خداوند پيامبرش را چنين مورد خطاب قرار داده است.
«لَئِنْ أَشْرَکْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُکَ وَ لَتَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ» «1» در حالى که هدف، هشدار به ديگران است.
10- در برابر فرد عصبانى بايد برخوردى عاطفى داشت. «ابْنَ أُمَّ» (با اين که موسى و هارون عليهما السلام از يک پدر ومادر بودند، امّا هارون، موسى را فرزند مادر خطاب کرد.)
11- مستضعفان ديروز که به دست موسى از فرعون نجات يافتند، امروز عاملِ استضعاف رهبران خود شده‌اند. «اسْتَضْعَفُونِي»
12- سقوط اخلاقى انسان تا آنجاست که به خاطر هوا و هوس و گوساله پرستى، ولى‌نعمت خود را تهديد به قتل مى‌کند. «وَ کادُوا يَقْتُلُونَنِي»
13- همه‌ى اصحاب انبيا عادل نبوده‌اند، بعضى از آنها مرتد هم شده‌اند. «وَ کادُوا يَقْتُلُونَنِي» چنانکه بعضى گوساله‌پرست شدند.
14- هنگام توبيخ دوستان، بايد مواظب بود که دشمن از آن سوء استفاده نکند.
«فَلا تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْداءَ»
15- سکوت و بى‌تفاوتى نسبت به ظلم و انحراف، انسان را هم‌سنگ ظالم قرارمى‌دهد. «لا تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ» هارون سکوت را ظلم مى‌دانست، لذا فرمود: من سکوت نکردم، بلکه مرا مجبور به سکوت و تهديد به قتل کردند.